Premaster Maatschappelijke vraagstukken en interventies

Doel vak

Na succesvolle afronding van de cursus beschik je over de onderstaande
kennis en vaardigheden.

Kennis en inzicht. De student(e) heeft kennis van en inzicht in:
(1) nut van sociologische theorie, concepten en mechanismen;
(2) belangrijkste stromingen in sociologische theorie;
(3) verschillende soorten vraagstukken en interventies in reactie
daarop;
(4) het concept van de ‘verandertheorie’ (‘theory of change’) als middel
om te komen tot theoretisch onderbouwde interventies;
(5) de inhoud van de vier onderscheiden professionele rollen.

Toepassing van kennis en inzicht. De student(e) is in staat om:
(6) gebruik te maken van sociologische verbeeldingskracht en
sociologische theorie;
(7) een maatschappelijk vraagstuk sociologisch te definiëren (met
daarbij een scherp oog voor de verschillende sociologische tradities en
hun specifieke nadruk op specifieke oorzaken van problemen);
(8) een opzet voor een interventie te ontwikkelen op basis van
sociologische kennis.

Oordeelsvorming. De student(e) heeft het vermogen om:
(9) perspectieven van verschillende stakeholders ten aanzien van
maatschappelijke vraagstukken te herkennen;
(10) onderbouwing in logica van interventies kritisch te beoordelen.

Inhoud vak

Als socioloog moet je in staat zijn om maatschappelijke vraagstukken te
begrijpen en op basis daarvan interventies te ontwerpen of te verbeteren
die kunnen bijdragen aan de aanpak daarvan. Je hebt vast een – common
sense – idee van wat wordt bedoeld met maatschappelijke vraagstukken en
kan waarschijnlijk ook wel een aantal voorbeelden noemen (zoals armoede,
diversiteit, werkloosheid, onveiligheid). Maar wat maakt een vraagstuk
eigenlijk een maatschappelijk vraagstuk? We zullen zien dat het bepaald
niet eenvoudig is om een maatschappelijk vraagstuk scherp te definiëren.

Niet alleen het definiëren van maatschappelijke vraagstukken is lastig,
ook het zoeken van antwoorden daarop is ingewikkeld, te meer als we
daarbij ook nog eens bedenken dat samenlevingen alsmaar complexer zijn
geworden. Toch zijn mensen, vaak in een georganiseerd verband via een
overheid, bedrijf of belangengroep, voortdurend bezig om oplossingen te
zoeken. Deze welbewuste pogingen iets aan een maatschappelijk vraagstuk
te doen noemen we interventies.

Om effectief te zijn is het belangrijk dat een interventie voortkomt uit
een grondige analyse van het probleem waarvoor die een oplossing moet
bieden en dat er een degelijke theoretische onderbouwing is van de
werking van de interventie. Een sociologische blik, gebaseerd op kennis
van sociologische theorieën, is daarbij van grote waarde. Het verwerven
van die blik en kennis is waar we in deze cursus een start mee maken, om
vervolgens de verbinding te leggen met vraagstukken en interventies. Zo
verwerf je de gereedschappen die je helpen te begrijpen hoe de
samenleving werkt én hoe en waarom interventies werken (of niet werken).
We zullen dit doen aan de hand van een centraal vraagstuk – obesitas –
dat in veel van de colleges terugkomt en ons steeds zal helpen de
relevantie van de behandelde theoretische inzichten te verhelderen.

In deze cursus gaan we in het bijzonder in op twee aspecten: (1) het
doorgronden van maatschappelijke processen en vraagstukken door het
ontwikkelen van een sociologische blik en het inzetten van sociologische
theorieën en (2) begrijpen hoe interventies tot stand komen in reactie
op maatschappelijke vraagstukken en hoe je als socioloog vanuit
verschillende professionele rollen een bijdrage kunt leveren aan het
ontwikkelen en implementeren van verschillende soorten interventies.

Aanvullende informatie onderwijsvormen

De cursus bestaat uit een combinatie van opgenomen colleges (die je
zelfstandig bekijkt), werkcollege en zelfstudie (lezen literatuur en
werken aan opdrachten). Bij de werkcolleges is
aanwezigheid verplicht. Door middel van opdrachten en werkvormen zorgen
we ervoor dat het programma een geïntegreerd geheel vormt. Zo kan je in
de werkgroep zelf antwoord geven op vragen die in de colleges worden
opgeworpen.

De hoorcolleges en werkcolleges starten in week 2. In week 1 is een
introducerende bijeenkomst. Let op: aangezien er bij deze cursus geen
tentamen is, is er ook onder in week 8!

Toetsvorm

De toetsing bestaat uit twee onderdelen: antwoorden op leesvragen die je
voor elk werkcollege inlevert en zes verwerkingsopdrachten die je elke
week na het werkcollege inlevert. De verwerkingsopdrachten maak je in
tweetallen, op één na, die je individueel maakt.

Literatuur

In deze cursus maken we gebruik van een aantal hoofdstukken uit:
Tubergen, F. van (2020). Introduction to Sociology. London: Routledge.
ISBN: 978-0-8153-5385-0.

Daarnaast maken we gebruik van:
Little, W. (2016). Introduction to Sociology (2nd Canadian Edition).
Victoria: BCCampus. Dit boek is gratis beschikbaar (open access) via
https://opentextbc.ca/introductiontosociology2ndedition/.

Verder lees je artikelen en hoofdstukken uit andere boeken, die via
Canvas beschikbaar worden gesteld.

Aanvullende informatie doelgroep

Studenten premaster Sociologie

Overige informatie

Premasterstudenten volgen inhoudelijk hetzelfde programma als de
eerstejaarsstudenten. Je bekijkt echter zelfstandig de opgenomen
colleges en maakt daarbij verwerkingsopdrachten. Op vrijdag volgt je dan
het werkcollege, waarin ook ruimte is om vragen te stellen over de
hoorcolleges).