Science Is Just an Opinion

2019-2020
This course is offered in Dutch. Some of the descriptions may therefore only be available in Dutch.

Course Objective

LEERDOELEN
• Studenten leren over samenwerking wetenschap, praktijk, beleid en waar
het schuurt en hoe je het toch laat werken.
• Verschillend nut van fundamenteel en toegepast onderzoek (beide zijn
nodig, er is synthese nodig)
• Verschillend nut van kwalitatief en kwantitatief onderzoek (beide zijn
nodig, er is synthese nodig)
• Kritisch leren denken. En realiseren hoe beperkt onze kennis (is
eerste stap tot wijsheid;-)).
• Open mindset leren aannemen (misschien is de burger of de
praktijkprofessional wel de expert).
• Nieuwsgierig leren zijn (uitzoeken hoe het zit, willen weten hoe het
zit)
• Bewust worden van je vooroordelen
• Weerbaarder zijn in sceptische samenleving mbt wetenschap

Course Content

Onderwijs – vak “Wetenschap is ook maar een mening (WIOMEM)” of “De
Weerbare Wijfelende Wetenschapper – hoe om te gaan met feiten en
onzekerheden in wereld van stellige meningen”

Aan het gezag van en het vertrouwen in de wetenschap wordt steeds meer
getornd. Bijvoorbeeld door het verwarren van opinies en feiten
('Everyone is entitled to his own opinion, but not to his own facts’).
Hoe werk je als wetenschapper op het snijvlak van wetenschap, praktijk
en beleid? Het gaat dan om vragen als wat is waar, welk belang dien je
en hoe blijf je kritisch denken.

ACHTERGROND
• Gezondheidswetenschappers moeten functioneren in een wereld waar ze
dingen niet zeker weten maar wel uitspraken moeten doen.
• Academici opleiden voor een situatie waarin ze niet zoals vroeger
vanzelfsprekend gezag hebben, maar wat ze zeggen wordt gezien als ook
maar een mening.
• Speelt vooral bij leefstijladviezen, gezondheidszorg. Minder bij
vliegtuigbouwkunde, cardiologie.
• Raakvlakken met onderzoeksjournalistiek (ze moeten op zoek naar hoe
het zit in de echte wereld).
• Raakvlakken met wetenschapsjournalistiek: creëert onbedoeld valse
waarheden, daar moeten we wat mee.
• We leveren hiermee bijdrage aan community service leren.

Teaching Methods

VORM
• Rollenspellen
• Opiniestukken schrijven
• Casussen uitwerken (kunnen ook opinieartikel worden)
• Hoorcolleges
• Werkgroepen
• Debatten organiseren

Method of Assessment

Tentamen en presentaties

Literature

Nog op te geven: opiniestukken, wetenschappelijke artikelen en
rapporten.

Target Audience

Tweedejaarsstudenten gezondheidswetenschappen

Additional Information

Week 1
Leerdoel: beseffen dat er controverses zijn en doorzien dat informatie
gekleurd kan zijn en de argumentatie kan beïnvloeden cq beperken (dat
zien ze eerst in de films en de werkgroepsessie daarover en ervaren ze
daarna zelf in het debat dat ze voeren).

Introductiecollege Jaap: outline vak
College 1 Jaap: evidence based richtlijnen (hoe komen bijvoorbeeld de
richtlijnen gezonde voeding tot stand)
Project 1-films Over dierlijke producten vs suiker als verklaring voor
NCDs (groepjes zien
allebei 1 film en daarna met elkaar in debat over het
wetetnschappelijkngehalte en de conclusies)
Werkgroepsessie 1 Vragen beantwoorden over films (“What the health” of
“forks over knives” en “that sugar film” of “We love paleo”:
wetenschappelijk gehalte, rol suiker/dierlijke producten, rol framing cq
welke belangen zitten erachter, belangrijkste oorzaken HVZ…
+ debat plenair, geduid door Jaap

Week 2
Leerdoel: doorzien hoe een controverse in elkaar zit, ontwarren wat de
argumenten zijn en hoe de feiten verschillende geïnterpreteerd kunnen
worden. Het kunnen uitleggen van het Krüger-Dunning effect. Onderwerpen
waarover controverse is: aspartaam, vaccinatie, E-nummers, glysofaat.
Aangeven wat de essentie is van argumenten van de verschillende kampen.

College 2 Jaap: verschillende disciplines leiden tot verschillende
interpretaties (bv toxicologie; epidemiologie; klinische wetenschap).
College 3 Rosanne Hertzberger: E-nummers door de ogen van een
geïnteresseerde en geïnformeerde “leek”

Week 3
Leerdoel: signaleren wanneer er belangen in het spel zijn. En manieren
om hiermee integer om te gaan ontdekken.

College 4 Jaap: Hoe wordt de wetenschap beïnvloed door de industrie?
College 5 Jaap: casussen zoals subsidie van Coca Cola voor
beweegonderzoek; voorbeelden van contractonderzoek. Public-private
engagement

Werkgroepsessie 2 Argumenten bespreken om een subsidie / opdracht wel of
niet aan te nemen (werkgroepbegeleiders doen PPS)
Opdracht inleveren Argumentatie op schrift voor het wel of niet nemen
aannemen van een subsidie
(op basis van door ons aangeleverde casussen over bv margarine en
cholesterol
gesponsord door Unilever)

Week 4
Leerdoel: wat is het probleem van research waste en het herkennen van
white-hat bias (bij jezelf en bij andere wetenschappers); hoe komen we
tot beter inzicht door wetenschappelijk onderzoek.

College 6. Jaap: wat is white-hat bias?

College 7 Jaap: wat is research waste (Ioannidis) en wat is daaraan te
doen?

College 8 Jaap: reproduceerbaarheid en triangulation voor betere
wetenschappelijke kennis.
Werkgroepsessie 3 zoek een voorbeeld van white-hat bias of van
research-waste en bespreek dat met elkaar

Opdracht inleveren Over PPS (casus met argumenten voor en tegen)

Week 5
Leerdoel: herken research fraude; wat zijn de gaten in het peer-review
systeem van wetenschappelijke publicaties; wat zijn ‘predator-journals’;
voor en nadelen van open access.


Werkgroepsessie 4 Wat is “Science in transition” en hoe leeft dat bij de
VU? Interview VU wetenschappers over publicatiedruk en hun ideeën over
“research waste” en hoe dat wel of niet past bij hun
carriëreperspectief. Hoe moet het wetenschappelijk bedrijf veranderen
zodat de wetenschappelijke kwaliteit wordt verhoogd.

Tentamen (examen deel 1) Kennistentamen over de gehanteerde begrippen en
literatuur.

Week 6
Leerdoel: Wat is de invloed van media en social media op het discours
over wetenschap?

Werkgroepsessie 5 onderzoek social media sites op grond van bias, cherry
picking en belangen

Week 7
Leerdoel: Hoe stel ik me op als wetenschapper in het publieke debat
over gezondheidsvraagstukken?


Werkgroepsessie 6 Bereid een debat/gesprek voor met een ‘influencer’
(blogger of vlogger), gezondheidsprofessional (bv homeopathisch of
complementair werkende arts) of politicus/beleidsmaker naar keuze.

Opdracht inleveren Verslag van het gesprek

Week 8 Recapitulatie van de onderwerpen. Tips en tricks voor
wetenschappers.

Presentaties (examen deel 2) beoordeling van individuele opdrachten.

General Information

Course Code AB_1246
Credits 6 EC
Period P5
Course Level 200
Language of Tuition Dutch
Faculty Faculty of Science
Course Coordinator prof. dr. J.C. Seidell
Examiner prof. dr. J.C. Seidell
Teaching Staff

Practical Information

You need to register for this course yourself

Last-minute registration is available for this course.

Teaching Methods Seminar, Lecture, Meeting
Target audiences

This course is also available as: