Didactiek 3

2018-2019
This course is offered in Dutch. Some of the descriptions may therefore only be available in Dutch.

Course Objective

De cursus Didactiek 3 is onderdeel van de derde en laatste fase (fase
III) van de Universitaire Lerarenopleiding (ULO) van de VU, en loopt
parallel aan de cursussen Praktijk 3 en POO 2. De omvang van de cursus
is een heel semester.

Aan het eind van de cursus heeft de student de verdiepende pedagogische,
didactische en vakdidactische bagage die nodig is voor het
handelen als docent in complexe situaties. Hierbij wordt nadrukkelijk
aangesloten bij de ontwikkelingsfase waarin de docent-in-opleiding (dio)
zich bevindt (zie inhoud).

Course Content

Het eerste blok van de cursus Didactiek 3 is weer geordend rondom een
aantal voor het beroep van docent fundamentele kernpraktijken, namelijk:
(1) differentiëren, (2) toetsen, (3) gedrags- en leerproblemen
herkennen, (4) omgaan met gedrags- en leerproblemen, (5) mentor zijn en
(6) een plek in de schoolorganisatie innemen.
De cursussen Didactiek 1 en 2 vormen samen het basisdeel van de
Universitaire Lerarenopleiding (ULO); de cursus Didactiek 3 moet gezien
worden als het verdiepingsdeel. In Didactiek 3 komen meer complexe
thema’s en kernpraktijken aan de orde. Het (vak)didactisch denken en
handelen strekt zich nu ook uit over de lange termijn: er is
bijvoorbeeld uitgebreid aandacht voor het vorm geven aan leerlijnen en
het omgaan met gedrags- en leerproblemen. Ook wordt de dio
nadrukkelijker uitgedaagd om een eigen visie op onderwijs vorm te geven
en uit te dragen. Zo is de lesmethode niet langer leidend, maar wordt
van dio’s in toenemende mate verwacht zelf invulling te geven aan de
inhoud en didactiek van de lessen (waarbij natuurlijk zowel bestaand als
eigen materiaal kan worden gebruikt). Tenslotte zullen de (vak)
didactische overwegingen die ten grondslag liggen aan de eigen visie
onderbouwd moeten worden met behulp van relevante literatuur en eigen
praktijkervaringen.

In het tweede blok van de cursus is er bij AD nadrukkelijk ruimte
voor differentiatie en de eigen leerbehoefte van de student. Er worden
verschillende keuzemodules aangeboden rondom uiteenlopende algemeen
didactische thema’s, zoals de multiculturele school, zorg op school,
omgaan met ordeproblemen en internationalisering. Studenten worden
uitgenodigd om (voor een deel) zelf invulling te geven aan deze
keuzeruimte.

Teaching Methods

Alle onderwijs vindt plaats op de instituutsdag (maandag). Studenten
zijn de hele dag aanwezig. In de ochtend is er een hoor/werkcollege AD,
waarbij dio’s van verschillende vakken samen zitten. De colleges AD
worden steeds verzorgd door een tweetal docenten. In de middag is er een
werkcollege VD onder begeleiding van de vakdidacticus. Deze colleges
worden samen met dio’s van hetzelfde vak in verschillende
samenstellingen (homogeen en heterogeen) gevolgd .

Tenslotte zijn er, verspreid over de periode, drie PG bijeenkomsten,
waarbij dio’s van verschillende vakken in kleine groepen en onder
begeleiding de eigen onderwijspraktijk onder de loep nemen en eventuele
concerns daarbij bespreken.
Bij alle onderdelen (AD, VD en PG) wordt een actieve houding van de
student gevraagd, zowel tijdens de bijeenkomsten daarbuiten. Regelmatig
worden er verwerkingsopdrachten gegeven, waar individueel of in
groepsverband aan wordt gewerkt. Deze opdrachten worden formatief
geëvalueerd, onder andere door middel van (peer)feedback.

Method of Assessment

Didactiek 3 wordt afgesloten met een geschreven meesterproef waarin de
studenten demonstreren dat zij een volle lessenreeks kunnen ontwerpen en
uitvoeren en kunnen reflecteren op de manier waarop voorbereiding,
uitvoer en afronding hebben plaatsgevonden. De proef bestaat uit een
lessenreeks met een coherente leerlijn en expliciet gemaakte
inhoudelijke en didactische keuzes. Het materiaal bevat: een lessenserie
met een toets, een koppeling aan en neerslag van de (pedagogische)
onderwijsvisie en visie op het vak van de student en de school,
docentenhandleiding, leerlingmateriaal, evaluatie met collega’s en
leerlingen, een videocompilatie (15 min.) van de gegeven lessen en een
terugblik op ontwerp en uitvoering. Bij het ontwerpen en uitvoeren van
de les maakt de student een relevante selectie uit de kernpraktijken die
tijdens de opleiding centraal hebben gestaan. De terugblik op ontwerp en
uitvoering vindt plaats aan de hand van de reflectiecirkel van
Korthagen, de perspectieven van een docent als professional, ontwerper,
uitvoerder, pedagoog en teamlid en de daarbij behorende relevante
theorie. Hierbij staat de student stil bij zijn/haar ontwikkeling op het
gebied van deze rollen. De proef wordt beoordeeld aan de hand van een
beoordelingsmodel gerelateerd aan de rubrics die voor elk van de
docentperspectieven zijn geformuleerd voor fase 3 (een startbekwame
docent).

Literature

Bij deze cursus worden de volgende algemeen didactische handboeken
gebruikt:
- Ebbens, S. & Ettekoven, S. (2012). Effectief leren – basisboek.
Groningen: Noordhoff Uitgevers B.V.
- Korthagen, F. & Lagerwerf, B. (2014). Een leraar van klasse. Den Haag:
Boom Lemma Uitgevers
- Teitler, P. (2013). Lessen in orde. Bussum: Coutinho.
- Kohnstamm, R. (2014). Kleine ontwikkelingspsychologie: III de
puberjaren. Houten: Bohn Stafleu van Loghum.

Daarnaast wordt veelvuldig gebruik gemaakt van relevante en actuele
wetenschappelijke literatuur. Deze artikelen worden tijdens de cursus
ter beschikking gesteld. De literatuur die bij VD gebruikt wordt is
afhankelijk van het schoolvak waarvoor wordt opgeleid.

Additional Information

Beheersing van de inhoud van het desbetreffende schoolvak wordt als
voorkennis verondersteld.
Voorwaardelijk voor afronding van Didactiek 3: een voldoende beoordeling
van Didactiek 2.

General Information

Course Code O_MLDIDAC_3
Credits 9 EC
Period P4+5+6
Course Level 400
Language of Tuition Dutch
Faculty Fac. of Behavioural and Movement Science
Course Coordinator dr. B. de Vries
Examiner dr. B. de Vries
Teaching Staff dr. O.P.M. van Buuren
prof. dr. M. Meeter
drs. A.J.C. Monquil
drs. L.A. van der Bruggen
W. Maas
drs. N.H. Ypenburg
drs. E.D. van Noort
drs. J. Quartel MA
dr. B. de Vries
drs. J.K.W. Riksen
drs. H.R. Goudsmit
drs. Y.G. Meindersma
ir. E.J.F. Scheringa
drs. I. Pauw
drs. C.D.P. van Oeveren
drs. S. Donszelmann
drs. W. Jongejan
dr. H.B. Westbroek
C.L. Geraedts
dr. A.A. Kaal
dr. A. Handelzalts

R.B. van der Vos
R.M.C. Canisius

drs. L.J. van Well-van Grootheest

Practical Information

You need to register for this course yourself

Teaching Methods Study Group, Lecture