Education Minor Didactics 2

2019-2020
This course is offered in Dutch. Some of the descriptions may therefore only be available in Dutch.

Course Objective

De cursus Didactiek 2 is onderdeel van de tweede en laatste fase (fase
II) van de Educatieve Minor van de VU, en loopt parallel aan de cursus
Praktijk 2. De cursus omvat verschillende onderdelen die in samenhang
worden aangeboden: algemene didactiek (AD), vakdidactiek (VD) en
peergroup (PG).
Aan het eind van de cursus heeft de student de nodige algemeen
didactische en vakdidactische bagage aan te reiken die nodig is voor het
handelen als docent. Hierbij wordt toegewerkt naar de competenties die
horen bij een startbekwame tweedegraads docent in het domein onderbouw
havo-vwo en vmbo-TL. Hierbij wordt nadrukkelijk aangesloten bij de
ontwikkelingsfase waarin de docent-in-opleiding (dio) zich bevindt (zie
inhoud).

Course Content

Didactiek 2 is geordend rondom een
aantal voor het beroep van docent fundamentele kernpraktijken. Bij
Didactiek 2 staan de volgende kernpraktijken centraal: (1) leerprocessen
zichtbaar maken, (2) leerprocessen bevorderen, (3) leerprocessen
toetsen, (4) communiceren en leiding geven, (5) leerlingen
verantwoordelijkheid geven (van docentgestuurd naar leerlinggestuurd) en
(6) aandacht geven aan verschillen. Ten opzichte van de cursus Didactiek
1 wordt de focus verlegd van de (individuele) les naar het leerproces
van de leerling. De reikwijdte van het didactisch denken en handelen
wordt daarmee ook groter: er wordt een begin gemaakt met het ontwerpen
en uitvoeren van reeksen van lessen.
De genoemde kernpraktijken komen expliciet aan de orde bij AD. Bij VD
wordt aangesloten bij deze kernpraktijken en wordt de vertaalslag
gemaakt naar het eigen (school)vak. Daarnaast worden bij VD belangrijke
vakdidactische concepten en werkwijzen geïntroduceerd.
In de PG staat wederom de eigen onderwijspraktijk van de
docent-in-opleiding (dio) centraal.
Waar bij AD en VD de nadruk ligt op de rollen van de uitvoerende en
ontwerpende docent en pedagoog, wordt bij PG nadrukkelijk vorm gegeven
aan de rol van reflectieve onderzoekende professional. In de PG
ontwikkelt de student een visie op het docentschap en zijn rol
daarbinnen. De samenhang tussen Didactiek 2 en Praktijk 2 komt onder
andere tot stand doordat de dio en de werkplekbegeleider op school
suggesties krijgen voor (observatie)opdrachten die kunnen bijdragen aan
de ontwikkeling van de competenties die bij deze kernpraktijken horen.
Alle inhoudscomponenten uit deze cursus worden tijdens de bijeenkomsten
en in verwerking verbonden met de werkplekpraktijk van de student
In de laatste weken van de cursus is er ruimte voor de eigen leervragen
en behoefte van de student.

Teaching Methods

Alle onderwijs vindt plaats op de instituutsdag (maandag). Dio's
zijn de hele dag aanwezig. In de ochtend is er een hoor/werkcollege AD,
waarbij dio’s van verschillende vakken samen zitten. De colleges AD
worden steeds verzorgd door een tweetal docenten. Na het college AD
volgt een PG bijeenkomst, waarbij dio’s educatieve MInor van
verschillende vakken in
kleine groepen en onder begeleiding, de eigen onderwijspraktijk onder de
loep nemen en eventuele concerns daarbij bespreken. Ook is hier ruimte
voor begeleiding bij het maken van de verwerkingsopdrachten die voor AD
moeten worden gemaakt.
In de middag is er een werkcollege VD onder begeleiding van de
vakdidacticus. Deze colleges worden samen met dio’s van hetzelfde vak
in verschillende samenstellingen (homogeen en heterogeen) gevolgd .

Bij alle onderdelen (AD, VD en PG) wordt een actieve houding van de
student gevraagd, zowel tijdens de bijeenkomsten als daarom heen.
Regelmatig worden er verwerkingsopdrachten gegeven, waar in
groepsverband aan wordt gewerkt. Deze opdrachten worden formatief
geëvalueerd, onder andere door middel van (peer)feedback.

Method of Assessment

Didactiek 2 wordt afgesloten met een basisproef waarin de
studenten demonstreren dat zij een korte lessenreeks kunnen ontwerpen en
(deels) uitvoeren en kunnen reflecteren op de manier waarop
voorbereiding, uitvoering en afronding hebben plaatsgevonden. De proef
bestaat uit een docentenhandleiding bij de lessenreeks, gebaseerd op
bestaand lesmateriaal, (incl.
een globale planning, twee uitgewerkte lesontwerpen, verantwoording op
basis van praktijk en theorie, en eigen leerdoelen bij deze lessen), een
videocompilatie (15 min.) van de gegeven lessen en een terugblik op
ontwerp en uitvoering en pedagogisch handelen. Bij het ontwerpen en
uitvoeren van de les staan
de kernpraktijken behandeld in de colleges algemene didactiek en
vakdidactiek centraal (met een focus op de leerling en het leerproces).
De terugblik op ontwerp en uitvoering vindt plaats aan de hand van de
perspectieven van een docent als professional, ontwerper, uitvoerder en
pedagoog en de daarbij behorende relevante theorie.
De proef wordt beoordeeld aan de hand van een beoordelingsformulier
gerelateerd aan de rubrics die voor elk van de
docentperspectieven zijn geformuleerd voor fase II.

Literature

Bij deze cursus worden de volgende algemeen didactische handboeken
gebruikt:
- Ebbens, S. & Ettekoven, S. (2016). Effectief leren – basisboek.
Groningen: Noordhoff Uitgevers B.V.
- Korthagen, F. & Lagerwerf, B. (2014). Een leraar van klasse. Den Haag:
Boom Lemma Uitgevers
- Teitler, P. (2017). Lessen in orde. Bussum: Coutinho.
- Kohnstamm, R. (2009). Kleine ontwikkelingspsychologie: III de
puberjaren. Houten: Bohn Stafleu van Loghum.
Oudere edities van bovenstaande boeken zijn over het algemeen goed
bruikbaar.
Behalve bovenstaande literatuur wordt veelvuldig gebruik gemaakt van
relevante en actuele
wetenschappelijke literatuur. Deze artikelen worden tijdens de cursus
ter beschikking gesteld. De literatuur die bij VD gebruikt wordt is
afhankelijk van het schoolvak waarvoor wordt opgeleid.

Additional Information

Beheersing van de inhoud van het desbetreffende schoolvak wordt als
voorkennis verondersteld.
Voorwaardelijk voor afronding van Didactiek 2: een voldoende beoordeling
van Didactiek 1.

General Information

Course Code O_EMDID2
Credits 9 EC
Period P2+3
Course Level 300
Language of Tuition Dutch
Course Coordinator drs. Y.G. Meindersma
Examiner dr. A. Handelzalts
Teaching Staff drs. N.H. Ypenburg
drs. E.D. van Noort
dr. O.P.M. van Buuren
prof. dr. M. Meeter
drs. I. Pauw
drs. J.K.W. Riksen
drs. H.R. Goudsmit
drs. Y.G. Meindersma
drs. C.D.P. van Oeveren
drs. S. Donszelmann
drs. W. Jongejan
drs. L.J. van Well-van Grootheest
dr. H.B. Westbroek
C.L. Geraedts
dr. A.A. Kaal
drs. A.J.C. Monquil
drs. L.A. van der Bruggen
W. Maas
drs. J. Quartel MA
drs. H. Stouthart
dr. B. de Vries
dr. A. Handelzalts
R.M.C. Canisius
R.B. van der Vos

Practical Information

You need to register for this course yourself

Teaching Methods Study Group, Lecture*

*You cannot select a group yourself for this teaching method, you will be placed in a group.

Target audiences

This course is also available as: