Premaster Methodologie van sociaalwetenschappelijk onderzoek BCO

2018-2019

Doel vak

Na afloop van deze cursus bent u in staat om:
• een onderscheid maken tussen de verschillende zienswijzen op de
sociale werkelijkheid en een relatie leggen tussen deze visie en het
doen van sociaalwetenschappelijk onderzoek.
• de stappen van een onderzoekbare vraag naar onderzoeksontwerp,
dataverzameling naar analyseontwerp maken en alle afwegingen die gemaakt
dienen te worden benoemen.
• een onderscheid maken tussen diverse manieren van data verzamelen en
data analyseren en aangeven wanneer welke manier het best kan worden
ingezet.

Inhoud vak

Deze cursus biedt een introductie tot
het sociaal-wetenschappelijk onderzoeksproces. Het vak laat enerzijds
zien dat de manier waarop een onderzoeker de sociale werkelijkheid
benadert vaak samengaat met de keuze voor een bepaald onderzoeksontwerp
met bijbehorende methoden van dataverzameling en analysetechnieken.
Anderzijds biedt het vak een overzicht van verschillende
dataverzamelingsmethoden en analysetechnieken.
In navolging van het boek Social Research Methods van Bryman (2015)
maken we een onderscheid tussen onderzoeksstrategie, onderzoeksontwerp
en onderzoeksmethode. Tijdens het vak wordt allereerst aandacht besteed
aan de vertaling van een sociaal-wetenschappelijk probleem naar een
onderzoekbare onderzoeksvraag. Met de onderzoeksvraag als uitgangspunt
wordt inzicht geboden in de manieren waarop deze kan worden beantwoord,
maar vooral dat er meerdere strategieën zijn, dus verschillende
zienswijzen bestaan op hoe het probleem benaderd kan worden. Vaak wordt
een onderscheid gemaakt tussen een interpretatieve benadering (het
begrijpen van sociale verschijnselen vanuit het perspectief van de
deelnemers) en een positivistische benadering (het verklaren van sociale
verschijnselen vanuit het perspectief van de onderzoeker). De keuze voor
een bepaalde benadering impliceert vaak al een zekere voorkeur van een
onderzoeker voor bepaalde soort probleemstellingen. De vaak gebruikte
termen “kwalitatief” en “kwantitatief” onderzoek komen hier ook ter
sprake.
Onderzoeksontwerp verwijst naar alle beslissingen die zijn gericht op de
beantwoording van de probleemstelling. Het omvat het scala aan concrete
beslissingen waardoor een onderzoek z’n vorm krijgt. Denk aan
beslissingen ten aanzien van het wel of niet uitvoeren van een
manipulatie (experimenteel ontwerp of observationele data), de
tijdstippen van onderzoek (longitudinaal of cross-sectioneel ontwerp) en
de keuze van de onderzoekseenheden (case study of juist veel cases
vergelijken). Op basis van de probleemstelling wordt de keuze van een
onderzoeker voor een bepaalde ontwerp gefundeerd.
Zodra het onderzoeksontwerp gekozen is, is de volgende vraag hoe
gegevens verzameld en geanalyseerd kunnen worden om de onderzoeksvraag
zo goed mogelijk te beantwoorden. Het palet aan methoden om gegevens te
verzamelen bestaat onder meer uit het afnemen van vragenlijsten, het
houden van interviews (gestructureerd, ongestructureerd, m.b.v.
focusgroepen), het bestuderen van teksten en beelden (inhoudsanalyse),
en (participerende) observatie. Zodra de afweging is gemaakt om bepaalde
gegevens op een bepaalde manier te verzamelen, is de volgende vraag hoe
deze gegevens geanalyseerd kunnen worden om de onderzoeksvraag zo goed
mogelijk te beantwoorden. Op basis van de analyse worden de resultaten
op een inzichtelijke wijze gepresenteerd die recht doet aan het
probleem, de observatie- en analysemethode (bijv. een empirisch toetsend
artikel, een etnografie). Omdat antwoorden meestal tot nieuwe vragen
leiden wordt daarna de empirische cyclus opnieuw doorlopen.

Onderwijsvorm

Zelfstudie, Hoorcollege, opdrachten

Toetsvorm

Tentamen, deeltoetsen, opdrachten

Literatuur

• Alan Bryman. 2015. Social Research Methods (fifth revised edition).
Oxford: Oxford University Press. Uit dit leerboek is een selectie
gemaakt.
• Een selectie van actuele organisatiewetenschappelijke artikelen; wordt
nader bekend gemaakt in de studiehandleiding.

Doelgroep

Premasterstudenten BCO

Algemene informatie

Vakcode S_PMMBCO
Studiepunten 6 EC
Periode P2
Vakniveau 0
Onderwijstaal Nederlands
Faculteit Faculteit der Sociale Wetenschappen
Vakcoördinator dr. J.C. Muis
Examinator dr. E.P. Sleebos
Docenten dr. E.P. Sleebos
dr. J.C. Muis

Praktische informatie

Voor dit vak moet je zelf intekenen.

Werkvormen Deeltoets extra zaalcapaciteit, Hoorcollege