Celbiologie en immunologie

2019-2020

Doel vak

Doel van de cursus is inzicht te verkrijgen in basisprocessen in de
celbiologie en immunologie en de rol van het immuunsysteem in het
voorkomen of bestrijden van kanker. Als voorbeeld wordt hiervoor
darmkanker gebruikt.

Celbiologie: de student kan:
- uitleggen hoe cellen zijn opgebouwd, hoe de celcyclus verloopt en hoe
die gecontroleerd wordt
- uitleggen wat apoptose is en hoe dat wordt gereguleerd
- voorbeelden geven van intra- en intercellulaire communicatie en deze
uitleggen
- uitleggen welke moleculaire processen betrokken zijn bij metastase en
angiogenese en hoe deze processen gereguleerd worden
- effecten van ioniserende straling en toxische stoffen op cellen en
weefsels uitleggen.

Preventie: de student kan:
- aan de hand van praktijkvoorbeelden doel en motief van kankerpreventie
aangeven en de begrippen primaire, secundaire en tertiaire preventie
onderscheiden
- de stappen beschrijven voor een screenings programma en aan de hand
van praktijkvoorbeelden doel en motief van preventie aangeven.

Epidemiologie: de student kan:
- de begrippen expositie, risicofactoren, mortaliteit, morbiditeit,
incidentie, prevalentie en relatief risico onderscheiden
- registratie van kankergevallen opzoeken.

Immunologie:
- de student kan uitleggen welke mechanismen ten grondslag liggen aan de
normale en pathologische immuunreacties
- de student heeft inzicht in de ontwikkeling en het functioneren van de
immuuncellen betrokken bij de "innate immunity" en "adaptive immunity"
- de student kan uitleggen welke moleculaire processen betrokken zijn
bij het reguleren van een immuun respons.
- de student maakt kennis met immunologische onderzoeksmethoden alsmede
met het herkennen en aantonen van specifieke immuun cellen door middel
van computerondersteund onderwijs en een immunologisch practicum op het
gebied van histologie, immunohistochemie en celbiologie.

Academische vaardigheden:
- Samenwerken in groepsverband en reflecteren hierop
- Presenteren

Inhoud vak

In het celbiologisch deel van de cursus is darmkanker (een
multifactoriële
en soms ook erfelijke aandoening) het model dat gebuikt wordt om
celbiologische processen te bestuderen: Cel cyclus, apoptose, regulatie
en cellulaire communicatie (waaronder second-messenger moleculen,
receptoren, signaal transductie) en genexpressie komen aan de orde. Ook
worden
gezondheidswetenschappelijke aspecten zoals epidemiologie en preventie
van darmkanker behandeld. In het cursusdeel immunologie bestudeert de
student de verschillende onderdelen van het aangeboren en de werking van
het adaptieve immuunsysteem tot in detail. Binnen de specifieke afweer
kan de student de humorale en de cellulaire afweer onderscheiden en
beschrijven hoe het lymfoïde systeem (weefsels en organen) zijn
ingeschakeld in de specifieke afweer. Behandeld wordt hoe tolerantie
(eigen) en afweer (vreemd) wordt aangeleerd in de immunologie en welke
cellen betrokken zijn bij de immunologische bescherming tegen infecties
en de moleculaire processen die daarbij betrokken zijn. Daarnaast worden
afweerreacties tegen tumorcellen besproken. De leerstof voor Celbiologie
wordt geïntegreerd in een grote praktische opdracht, de leerstof
Immunologie wordt ondersteund door colleges, werkgroepen en practica.

Onderwijsvorm

Colleges (Celbiologie 12 uur en Immunologie 12 uur, alleen eerste
college is verplicht)
Responsiecolleges (6 uur)
Practicum (4 uur, verplicht)
Computer-ondersteund Onderwijs (2 uur)
Werkgroepen (20 uur, verplicht)
Zelfstudie (112 uur)

Toetsvorm

• (Deel)tentamen(s):
 Vragen: gesloten
 Afname: digitaal
 Herkansing deeltentamens: tezamen

• Weging toetsonderdelen:
 Deeltoets 1 en Deeltoets 2 tezamen: 80%
 gehele CMap opdracht: 20%

• Compensatie:
 Compensatie is mogelijkheid tussen Deeltoets 1 en Deeltoets 2. Om te
slagen voor de cursus moet het gemiddelde van de deeltoetsen tenminste
5,5 bedragen en het gewogen eindcijfer een 5,5 of hoger zijn.

• Herkansing opdracht:
 De praktische opdracht kan alleen herkanst worden indien onvoldoende.
Dit kan bij hertentamen en in volgend academisch jaar.

• Leerlijn Academische Vaardigheden (ACVA):
 Academische houding (kritisch denken, oordeelsvorming en reflectie op
handelen): tijdens alle cursusonderdelen (formatief)
 Informatievaardigheden: tijdens de CMap opdracht (summatief)
 Presentatievaardigheden: CMap opdracht (summatief)
 Samenwerken: bij Cmap opdracht (formatief en summatief)

• Leerlijn Onderzoeksmethoden en Statistiek:
 Onderzoeksmethoden theorie: informatie verzamelen CMap opdracht
(summatief)
 Onderzoeksmethoden praktijk: practicum immunologie (formatief)

• Leerlijn International Communication in Science:
 Engels lezen: lesmateriaal/hoorcolleges/werkcolleges (formatief) en
tentamen (formatief)

Literatuur

- Essential Cell Biology, 5th Edition, by Bruce Alberts, Dennis Bray
e.a., Norton; 2019. ISBN 9780393680393;
- The Immune System, 4th Edition, by Peter Parham, Norton; ISBN:
978-0-8153-4527-5;
- Syllabus en practicumhandleiding, beschikbaar via Canvas.

Doelgroep

BSc Gezondheid en Leven Jaar 1
Verplichte cursus

Overige informatie

Herkansers die de werkgroepopdracht (Conceptmap) met een voldoende
hebben afgerond, hoeven deze niet opnieuw te doen. Zij dienen zich in
Canvas in te schrijven in de groep "Recidivisten - geen werkgroepen en
practica".
Docenten: dr. Mathijs Bergman; prof. dr. Yvette van Kooyk; dr. Joke den
Haan; dr. Timo Hamers; dr. Jan Kooter

Afwijkende intekenprocedure

Voor alle eerstejaars vakken van Gezondheid en Leven geldt: je dient jezelf via VUnet in te tekenen op: - de hoorcolleges - de (deel)tentamens c.q. het tentamen Het onderwijsbureau tekent je daarna in voor de overige onderwijsvormen op basis van de tutorgroepen. Let op: indien je één of meerdere opdrachten en/of de deeltentamens c.q. het tentamen moet herkansen dien je jezelf ook in te tekenen voor het hertentamen.

Algemene informatie

Vakcode AB_1132
Studiepunten 6 EC
Periode P2
Vakniveau 100
Onderwijstaal Nederlands
Faculteit Faculteit der Bètawetenschappen
Vakcoördinator dr. M.P. Bergman
Examinator dr. M.P. Bergman
Docenten

Praktische informatie

Voor dit vak moet je zelf intekenen.

Voor dit vak kun je last-minute intekenen.

Werkvormen Deeltoets extra zaalcapaciteit, Hoorcollege, Practicum*, Werkgroep*, Werkcollege*

*Voor deze werkvorm kun je geen groep kiezen, je wordt hiervoor ingedeeld.

Doelgroepen

Dit vak is ook toegankelijk als: