Gedrag en gezondheid

2019-2020

Doel vak

Na afloop van dit vak, kan de student:
• volksgezondheid, indicatoren van volksgezondheid, determinanten van
gezondheid en ziekte, en soorten preventie benoemen, beschrijven en
hanteren
• de psychologische thema’s leren, emoties en motivatie, en sociale
invloed benoemen, beschrijven en hanteren
• gezondheidsverschillen, determinanten van gedrag en de modellen voor
planmatige bevordering van gezond gedrag benoemen, beschrijven en
hanteren
• in groepsverband een maatschappelijke opdracht over gezondheid en
gedrag uitvoeren vanuit een hulpvraag van een maatschappelijk partner
• aan de hand van wetenschappelijke literatuur een planmatige analyse
uitvoeren van een complex maatschappelijk vraagstuk
• academische kennis integreren met de maatschappelijke praktijk

Inhoud vak

Het vak Gedrag en Gezondheid is een eerste kennismaking met thema’s uit
de Gezondheidswetenschappen. We behandelen thema’s op het gebied van
volksgezondheid, gezondheidsbevordering en basisprincipes uit de
(gezondheids)psychologie.

De thema’s die in het vak aan de orde komen zijn actueel en relevant
voor onze volksgezondheid. Immers, chronische ziekten zijn een groeiend
probleem in onze samenleving. Je kunt daarbij denken aan aandoeningen
zoals kanker, hart- en vaatziekten, diabetes en obesitas. Deze ziekten
veroorzaken een aanzienlijk deel van de voortijdige sterfte. Daarnaast
leven mensen met een chronische ziekte langer in ongezondheid, wat een
negatieve invloed heeft op hun kwaliteit van leven. Bovendien brengt het
veel kosten met zich mee voor de maatschappij.

Iedereen krijgt in zijn leven met ziekte te maken. Dit is deels
onvermijdelijk, bijvoorbeeld door een genetische aanleg. Uit onderzoek
weten we echter dat de kans op vele chronische ziekten aanzienlijk
gereduceerd kan worden door het bevorderen van gezond gedrag en het
terugdringen van ongezond gedrag. Voorbeelden van gezonde gedragingen
zijn: twee keer per dag tandenpoetsen, het dragen van een autogordel,
voldoende groente en fruit eten, niet te veel verzadigd vet eten,
voldoende lichamelijke beweging, niet roken, beperken van alcohol
gebruik.

Vanwege de grote invloed van leefstijl op de volksgezondheid, staat in
dit vak de relatie tussen gedrag en gezondheid centraal. De module
besteedt aandacht aan wat gezondheid is en welke factoren de gezondheid
beïnvloeden. Vervolgens wordt dieper ingegaan op de factor gedrag (ook
wel leefstijl genoemd). We gebruiken basis psychologie om belangrijke
principes van gedrag te bestuderen. Hierbij staan onder andere de
volgende vragen centraal: hoe leren we gedrag aan en af, welke rol
spelen emotie en motivatie in gedrag en hoe beïnvloeden mensen elkaar?
Vervolgens wordt aandacht besteed aan zogenaamde determinanten van
gedrag en planmatige gezondheidsbevordering.

Binnen Gedrag en Gezondheid voeren studenten in het kader van Community
Service Learning taken uit voor maatschappelijke partners. Deze
maatschappelijke partners zijn (praktijk)organisaties die de een
hulpvraag hebben voor de Gedrag en Gezondheid-studenten. De praktische
opdracht binnen de cursus is toegespitst op deze hulpvraag; aan het
begin van de cursus worden studentengroepen gekoppeld aan een
maatschappelijk partner, waarna zij het onderwerp en de focus van de
praktische opdracht afstemmen op de wensen van de maatschappelijk
partner. Door middel van Community Service Learning leren studenten
verbanden te leggen tussen wetenschappelijke kennis en de dagelijkse
praktijk, en een opdracht te maken die een reële maatschappelijke
hulpvraag tegemoet komt.

Onderwijsvorm

Hoorcolleges a 1,75 uur: 1 introductie, 9 inhoudelijke, 3 responsie (21
uur)
Werkgroepen a 1,75 uur: 6, bespreken en toepassen van de literatuur; 3
ter ondersteuning van de opdracht omtrent 'Gedrag en Gezondheid' die
gemaakt moet worden (16 uur); 80% van de werkgroepen dient verplicht te
worden bijgewoond.
Opdracht (42 uur)
Zelfstudie van de literatuur (89 uur)

Toetsvorm

• Tentamen:
 Vragen: gesloten
 Afname: digitaal

• Weging toetsonderdelen:
 Opdracht: 60%
 Tentamen: 40%

• Compensatie:
 Er is geen compensatie mogelijk tussen beide toetsonderdelen. Voor
beide moet een 5,5 of hoger worden behaald om voor de cursus te kunnen
slagen.

• Herkansing opdracht:
 Herkansing van de opdracht is mogelijk bij het hertentamen en/of in
het volgend academisch jaar.

• Leerlijn Academische Vaardigheden (ACVA):
 Academische houding (kritisch denken, oordeelsvorming en reflectie op
handelen): aan het einde van de opdracht wordt een reflectieverslag
geschreven (formatief)
 Informatievaardigheden: verzamelen van literatuur t.b.v. de opdracht
(summatief)
 Schrijfvaardigheden: verslag wordt geschreven behorende bij opdracht
(summatief)
 Presentatievaardigheden: opdracht wordt gepresenteerd voor de
maatschappelijke partner (summatief)
 Samenwerken: opdracht wordt met team gemaakt en bijdrage aan de
opdracht wordt meegenomen in de (summatieve) beoordeling

• Leerlijn International Communication in Science:
 Engels lezen: in wetenschappelijke literatuur t.b.v. opdracht
(formatief)

Literatuur

1. Brug, van Assema, Lechner (2017) Gezondheidsvoorlichting en
Gedragsverandering; een planmatige aanpak. Assen: Koninklijke Van
Gorcum.
2. Zimbardo, Johnson, McCann (2017) Psychologie een Inleiding.
Amsterdam: Pearson Benelux.

Doelgroep

BSc Gezondheid en Leven Jaar 1; Verplichte cursus

Overige informatie

Docenten: Dr. Maartje van Stralen (coördinator en examinator), Jochem
van Roon, Msc (uitvoerend coördinator), Prof. Martijn
Huisman, Dr. Marianne Donker, Prof. Ingrid Steenhuis.

Afwijkende intekenprocedure

Voor alle eerstejaars vakken van Gezondheid en Leven geldt: je dient jezelf via VUnet in te tekenen op: - de hoorcolleges - de (deel)tentamens c.q. het tentamen Het onderwijsbureau tekent je daarna in voor de overige onderwijsvormen op basis van de tutorgroepen. Let op: indien je één of meerdere opdrachten en/of de deeltentamens c.q. het tentamen moet herkansen dien je jezelf ook in te tekenen voor het hertentamen.

Algemene informatie

Vakcode AB_1147
Studiepunten 6 EC
Periode P6
Vakniveau 100
Onderwijstaal Nederlands
Faculteit Faculteit der Bètawetenschappen
Vakcoördinator dr. M.M. van Stralen
Examinator dr. M.M. van Stralen
Docenten

Praktische informatie

Voor dit vak moet je zelf intekenen.

Voor dit vak kun je last-minute intekenen.

Werkvormen Hoorcollege, Werkgroep*

*Voor deze werkvorm kun je geen groep kiezen, je wordt hiervoor ingedeeld.

Doelgroepen

Dit vak is ook toegankelijk als: