Medische sociologie

2019-2020

Doel vak

De studenten
1. kunnen vraagstukken rond gezondheid preventie en zorgpraktijken
analyseren vanuit het perspectief van de sociologie van de geneeskunde;
2. kunnen vraagstukken rond gezondheid, zorgpraktijken en preventie
bekijken vanuit het perspectief van de sociologie in de geneeskunde;
3. kunnen de invloed van gezondheidsrecht op gezondheid, ziekte en zorg
analyseren en de invloed van ontwikkelingen in de samenleving op
gezondheidsrecht herkennen en uitleggen;
4. kunnen maatschappelijke ontwikkelingen rond gezondheid,
zorgpraktijken en preventie analyseren.

Inhoud vak

Ziekte kan worden opgevat als een biopsychosociaal gegeven; in deze
cursus gaan we dieper in op de sociale context van ziekte. Sociaal-
culturele en juridische processen worden bestudeerd vanuit een medisch-
sociologisch en juridisch perspectief. De invloed van de sociale context
op ziekte is de eerste invalshoek die aan de orde komt. Waar iemand
woont (geografie), tot welke sociale groep iemand behoort (klasse) of
welke sekse iemand heeft, zijn onder andere van invloed op iemands
risico om ziek te worden. Mensen ‘ondergaan’ een ziekte vervolgens niet
op passieve wijze, maar ze geven er betekenis aan en ontwikkelen er hun
eigen kennis over – en dat doen zij onder invloed van sociaal-culturele
factoren.
De tweede invalshoek behelst een verklaring van de verschijnselen
gezondheid, ziekte, gezondheidszorg en medische kennis vanuit een
sociaal perspectief. Kort gezegd: we doen alsof we van een andere
planeet komen en bestuderen hoe in Westerse samenlevingen medische
kennis tot stand komt, en welke factoren daarop van invloed zijn.
De derde invalshoek is een juridische. De juridische context van ziekte
heeft de afgelopen twintig jaar een steeds grotere betekenis gekregen.
Achter het gezondheidsrecht, zoals dat in wet- en regelgeving is
vastgelegd, gaat een mensbeeld schuil dat invloed heeft op
ontwikkelingen in de gezondheidszorg en ook op de betekenis die aan
gezondheid en ziekte wordt gegeven. Maar er is ook sprake van een
wisselwerking: door veranderingen in de sociale context verandert het
mensbeeld en daarmee ook de invulling die aan de rechten van mensen
wordt gegeven.
Het onderwijs in deze cursus behelst drie maal per week colleges en twee
maal per week een werkgroepbijeenkomst en huiswerkopdrachten.

Onderwijsvorm

Hoorcolleges. Driemaal twee uur per week.
Groepsbijeenkomsten, tweemaal twee uur per week met (huiswerk)opdrachten
en oefeningen aan de hand van casus.

Toetsvorm

Schriftelijk take-home tentamen (essayvragen) aan het eind van de tweede
week over de hoofdstukken 1-4, en 7 van Nettleton (2013) (50%) en
schriftelijk
openboektentamen (essayvragen) in de vierde week over de hoofdstukken 5,
6 en 9 en stof recht week 3/4 (50%). Beide onderdelen dienen voldoende
te zijn.
De tentamens toetsen
- de kennis, en
- de vaardigheid om deze kennis in een eigen betoog te formuleren,
evenals
- de vaardigheid om kennis op een casus toe te passen.
Deelname aan de werkgroepen is verplicht, 100% aanwezigheid (voldoende
voor presentie) is een voorwaarde om aan de tentamens te kunnen
deelnemen.

Literatuur

Handleiding bij de cursus

•Sarah Nettleton. The Sociology of Health and Illness. 3rd edition.
Cambridge UK: Polity Press, 2013, met uitzondering van hoofdstuk 8 en
hoofdstuk 10. Aan
te schaffen bij de boekhandel. Dit boek staat op de kernboekenlijst

Artikelen, krantenberichten, casus behorend bij de huiswerkopdrachten
•
Diverse hoofdstukken uit een boek over gezondheidsrecht, juridische
artikelen en overige bronnen die aansluiten bij de huiswerkopdrachten

Doelgroep

Studenten Gezondheidswetenschappen en studenten Gezondheid en Leven. De
cursus is als keuzeonderwijs ook geschikt voor studenten van AUC of
andere studies.

Overige informatie

E-mailadres cursuscoördinator: c.dedding@vumc.nl

Algemene informatie

Vakcode AB_1169
Studiepunten 6 EC
Periode P3
Vakniveau 200
Onderwijstaal Nederlands
Faculteit Faculteit der Bètawetenschappen
Vakcoördinator dr. C. Dedding
Examinator dr. C. Dedding
Docenten S.E. Duijs MA
M. Ridder BSc

Praktische informatie

Voor dit vak moet je zelf intekenen.

Voor dit vak kun je last-minute intekenen.

Werkvormen Deeltoets extra zaalcapaciteit, Hoorcollege, Werkgroep, Symposium
Doelgroepen

Dit vak is ook toegankelijk als: