Hydrologie van Nederland

2019-2020

Doel vak

Het doel is inzicht te verkrijgen in het functioneren van de
verschillende hydrologische systemen in Nederland, de rol die
waterbeheer en socio-economische activiteiten daarin hebben en hebben
gehad, de huidige beleidsthema’s en
de invloed van veranderingen van klimaat en landgebruik deze eeuw.
Speciale aandacht wordt besteed aan de effecten van klimaatveranderingen
en het deltaprogramma.

Na afloop van deze cursus is de student in staat om:
1. Het functioneren van het hydrologische systeem voor de verschillende
delen van Nederland op hoofdlijnen te reproduceren, en kan daarbij
uitleggen welke factoren op welke wijze een rol gespeeld hebben bij de
ontwikkeling van het hydrologisch systeem.
2. Berekeningen maken voor waterbalans, kwel, verdamping, en deze
toepassen voor het vergelijken van de effecten van verschillende type
maatregelen.
3. Definities en methoden die in de hydrologie gebruikt worden te
reproduceren en toe te passen op een vraagstuk.
4. Uit te leggen welke vraagstukken momenteel spelen in waterbeheer in
Nederland en waarom die van belang zijn. Daarnaast de oplossingen en
(beleids-)maatregelen en hun functioneren kritisch te bespreken.
5. Verbanden te leggen tussen de hydrologie en andere
aardwetenschappelijke, bestuurlijke en economische disciplines.
5. Het Deltaprogramma uit te leggen, met de achterliggende redenaties en
beoogde maatregelen.
6. Een poster te maken over een zelf gekozen onderwerp waarbij gebruik
wordt gemaakt van rapporten en wetenschappelijke literatuur, waar de
structuur, opmaak, vorm en inhoud helder en begrijpelijk zijn. Daarnaast
zijn de student(en) in staat deze poster in circa 5 minuten te
presenteren aan medestudenten, vergelijkbaar met een postersessie op een
conferentie.

Inhoud vak

De colleges door de docenten en gastdocenten gaan over de volgende
onderwerpen:
1. Klimaat en klimaatverandering in Nederland in relatie tot hydrologie
2. Ontwikkeling van het Nederlandse landschap, de ontginning en de
waterwerken gedurende de afgelopen 2000 jaar
3. Drainage- en grondwatersystemen
4. Stedelijk watersystemen (water kwantiteit en water kwaliteit)
5. Hoogwater bescherming (historie en toekomst)
6. Regionale watersystemen (polders en vrij afwaterende gebieden)
7. Het hoofdwaterstelsel
8. Internationale aspecten van waterbeheer (water kwantiteit en water
kwaliteit)

In deze colleges wordt de werking van de deelsystemen uitgelegd alsmede
de variatie in ruimte en tijd van bepaalde processen en parameters. De
invloed van klimaatsverandering is een vast terugkerend thema.
Knelpunten en oplossingsrichtingen in watergebruik en waterbeleid worden
besproken. Een onderdeel van de cursus is een dagexcursie naar
Hoogheemraadschap Rijnland laat de praktijk van het regionale
waterbeheer zien, alsmede het hydrologische systeem van verschillende
poldertypen (presentatie door medewerker Rijnland en dan tocht door
beheersgebied met diverse stops). Daarnaast maken studenten (in groepen
van 2 of 3) een poster op A0 formaat over een hydrologisch onderwerp,
dat eerder ter goedkeuring aan de docent is voorgelegd. De posters
worden gepresenteerd aan de hand van een "pitch" van ca 5 minuten en
worden beoordeeld door de medestudenten en de docenten.

Onderwijsvorm

Onderwijs wordt gegeven in de vorm van (werk)colleges door de docenten
en gastdocenten (~40 uur), een verplichte dagexcursie naar
Hoogheemraadschap Rijnland, en het maken en presenteren van een poster
door studenten in groepjes van 2 of 3 studenten (~33u). Zelfstudie ter
voorbereiding van de colleges is een belangrijk onderdeel van het vak
(~95u).

Toetsvorm

De kennis wordt getoetst op basis van de beoordeling van een
schriftelijke tentamen (80 %) en de beoordeling van de poster en
presentatie d.m.v. peer review aan de hand van een beoordelingsmatrix
(20 %), deelname aan de dagexcursie is verplicht en inleveren van peer
review is verplicht.

Literatuur

1. Rijkswaterstaat, (2011). Waterhuishouding en Waterverdeling in
Nederland. 84 pp. (pagina’s 1-64)
2. Selectie van hoofdstukken uit Vos, P.C., Bazelmans, J., Weerts,
H.J.T., van der Meulen, M.J., (2011). Atlas van het Holoceen. Amsterdam.
3. Deltaprogramma, (2014). Synthesedocument Rivieren. Deltaprogramma,
193 pp. (pagina’s 49-92; 128-128; heel hoofdstuk 3).
4. KNMI, (2014). Klimaatscenario’s voor Nederland, Leidraad voor
professionals in klimaatadaptatie, KNMI, De Bilt, 34 pp.
5. Vos P., 2011. Atlas van het Holoceen. TNO, Min van Onderwijs,
Deltares.
6. Vallei en Eem, 2004. Waterberging in de stad. DHV, Provincie
Gelderland, Wat Vallei en Eem.
7. De Vries, J.J., (1980). Inleiding tot de hydrologie van Nederland.
RODOPI Amsterdam, 127 pp.
8. Hoogheemraadschap Rijnland. Brochures algemeen, polderbeheer,
boezembeheer en rioolwaterzuivering.

Doelgroep

Bachelorstudenten: Aardwetenschappen, Aarde en Economie, Future Planet
Studies, Biologie, Science, Business & Innovation

Aanbevolen voorkennis

Voorkennisadvies: 450024 Inleiding hydrologie.

Algemene informatie

Vakcode AB_450085
Studiepunten 6 EC
Periode P2
Vakniveau 300
Onderwijstaal Nederlands
Faculteit Faculteit der Bètawetenschappen
Vakcoördinator T. Haer MSc
Examinator T. Haer MSc
Docenten T. Haer MSc
S. Muis MSc

Praktische informatie

Voor dit vak moet je zelf intekenen.

Voor dit vak kun je last-minute intekenen.

Werkvormen Werkcollege, Excursie, Computerpracticum
Doelgroepen

Dit vak is ook toegankelijk als: