Baptistische Liturgie

2019-2020

Doel vak

Kennis en inzicht in eigen liturgische tradities:
• De student kent de ontwikkeling, traditie, eigenschappen en kenmerken
van ‘Baptistic Worship’ en ‘Evangelical Worship’ en kan deze analyseren
en beoordelen in het licht van andere liturgische tradities;
• De student beschrijft hoe de netwerksamenleving de liturgie ingrijpend
heeft veranderd (rondom begrippen als acentriciteit, autoriteiten,
tradities en bricolage)
• Kent, raadpleegt en selecteert uit een brede selectie van beschikbare
bronnen voor liturgie en samenzang en zet deze bewust in in de
liturgische praktijk; kan in het bijzonder de betekenis van de Psalmen
t.b.v. de theologie van de liturgie en van de praktijk van de liturgie
identificeren, beoordelen en op creatieve wijze toepassen;

Exposure en liturgische ‘exegese’
• is in staat aan de hand van praktisch theologisch onderzoek
verschillende liturgische praktijken te observeren, te analyseren, te
interpreteren en te evalueren
• stelt zich zichtbaar open voor andere geloofstradities, geeft blijk
zich in te kunnen leven in de spiritualiteit van de anderen en kan zich
in de ontmoetingen positioneren vanuit de eigen spiritualiteit

Liturgisch handelen in de praktijk:
• De student gebruikt op authentieke en creatieve wijze taal, kunst,
liturgische vormen en symbolen om een verhaal te vertellen in de
liturgie dat pastoraal (troostend) en profetisch (storend) aansluit bij
de gemeenschap.
• De student is in staat om bijzondere diensten (rouw- en trouw,
avondmaal, doop, ziekenzalving, opdragen van kinderen, bevestigen van
ambtsdragers) vorm te geven en te leiden op een zodanige wijze dat
theologische betekenis, sacramentele werkelijkheid en pastorale motieven
duidelijk en ondubbelzinnig worden overgebracht;
• De student oefent de uitvoering (performance) van liturgische
praktijken
• De student ontwikkelt zelfkennis (kwaliteiten en valkuilen) en
zelfvertrouwen om authentiek en bewust liturgische praktijken vorm te
geven.

Inhoud vak

In deze cursus staat de vraag naar wat er gebeurt in de liturgie
centraal. De vraag zal vanuit theologisch, hermeneutisch en
antropologisch perspectief benaderd worden. Het eigene van de
baptistenliturgie komt aan de orde, mede in het licht van de
charismatische en evangelische beweging die vanaf de jaren zeventig een
steeds dominantere plek hebben gekregen in Baptistengemeenten. Naast het
leren ‘lezen’ van liturgische praktijken, wordt exposure gezocht met
andere tradities en andere liturgische bronnen, in het bijzonder ook de
Psalmen.
Een belangrijk onderdeel van de cursus is ook het vormgeven en uitvoeren
van de liturgie, waarbij op authentieke en creatieve wijze taal, kunst,
liturgische vormen en symbolen worden gebruikt om een verhaal te
vertellen dat pastoraal (troostend) en profetisch (storend) aansluit bij
de gemeenschap. Het geleerde wordt specifiek toegepast op de wekelijkse
zondagmorgendienst, evenals op bijzondere situaties als dopen,
avondmaal, (t)rouwen, opdragen e.d.

Onderwijsvorm

Hoor- en werkcolleges, waarin de literatuur wordt besproken en
geëvalueerd en de toepassing ervan wordt geoefend en gepresenteerd.

Toetsvorm

Een portfolio, dat bestaat uit: a. Een visiestuk over de inrichting en
vernieuwing van de samenkomst met verwerking van de collegestof en de
literatuur (max. 3000 woorden) (50%). b. Uitgewerkte opdrachten en
liturgieën tijdens de colleges (50%).

Literatuur

Verplichte literatuur:
• Christopher J. Ellis. Gathering: A Theology and Spirituality of
Worship in Free Church Tradition. London: SCM Press, 2004.
• Alan en Eleanor Kreider. Worship and Mission after Christendom.
Colorado Springs: Herald Press, 2009.
• Teun van der Leer & Hans Riphagen (red.). Verlangend vieren: Over de
vormende kracht van de samenkomst. Amsterdam: Unie van
Baptistengemeenten, 2016.
• James K.A. Smith. Desiring the Kingdom: Worship, Worldview and
Cultural Formation. Ada MI: Baker Academic, 2011.
• Diverse artikelen

Aanbevolen literatuur:
Christopher J. Ellis. Approaching God: A guide for worship leaders and
worshippers. Norwich: Canterbury Press, 2009. ISBN 978-1-85311-886-9.
Paul Oskamp en Niek Schuman. De weg van de liturgie: Tradities,
achtergronden, praktijk. Zoetermeer: Meinema, 2001 (1998). ISBN
902-1136791.
Eugene H. Peterson. Antwoord aan God: Leren bidden met de Psalmen.
Gorinchem: Ekklesia, 1999. ISBN 90-75569-12-2.
Evert W. van der Poll. Samen in de naam van Jezus: Over evangelische
liturgie en muziek. Zoetermeer: VBK Media, 2009. ISBN 9789023923497.
Niek Schuman. Drama van crisis en hoop: De Psalmen: gedicht, gebundeld
en gebeden. Zoetermeer: Meinema, 2008. ISBN 978-90-211-4169-5.
Robert E. Webber. Ancient-Future Worship: Proclaiming and Enacting God’s
Narrative. Grand Rapids: Baker, 2008. ISBN 978-0-8010-6624-5.
John D. Witvliet. Worship Seeking Understanding: Windows into Christian
Practice. Grand Rapids: Baker Academics, 2003.ISBN 0-8010-2623-7.
John D. Witvliet. The Biblical Psalms in Christian Worship: A Brief
Introduction & Guide to Resources. Grand Rapids: William B. Eerdmans,
2007. ISBN 978- 0-9028-0767-0.
Barnard, Marcel, Johan Cilliers and Cas Wepener. Worship in the Network
Culture: Liturgical Ritual Studies. Fields and Methods, Concepts and
Metaphors. Liturgia Condenda 28. Leuven: Peeters, 2014.

Overige informatie

Dit vak wordt over het algemeen als tutorial aangeboden op i.o.m. de
studenten vast te stellen tijden en plaatsen. Daarom naast inschrijving,
ook altijd even aanmelden per mail bij teun.vanderleer@baptisten.nl

Algemene informatie

Vakcode G_BSBAP
Studiepunten 6 EC
Periode P4
Vakniveau 500
Onderwijstaal Nederlands
Faculteit Faculteit Religie en Theologie
Vakcoördinator J. Riphagen MA
Examinator J. Riphagen MA
Docenten J. Riphagen MA

Praktische informatie

Voor dit vak moet je zelf intekenen.

Voor dit vak kun je last-minute intekenen.

Werkvormen Werkcollege
Doelgroepen

Dit vak is ook toegankelijk als: