Baptistische dogmatiek: Ecclesiologie en Gemeente-ethiek

2019-2020

Doel vak

De student:
• heeft inzicht in de verschillende stromingen van de ecclesiologie
en kan op grond hiervan afwegen, onderbouwen en rechtvaardigen wat: (1)
de waarde/betekenis van elke stroming in het licht van de bijbelse
theologie is, (2) en voor vragen aan de (eigen) kerkelijke traditie in
de hedendaagse context worden gesteld. Dit inzicht blijkt uit de twee te
schrijven essays, waarbij het aankomt op het probleemoplossend vermogen
van de student (casus-stelling-argumenten-afweging);
• kan het eigene van een baptistische ecclesiologie in vergelijking
met andere stromingen identificeren, beschrijven, onderbouwen en
beoordelen;
• heeft kennis van en inzicht in de geschiedenis, de theologie en
de praktijk van het congregationalisme en kan deze beschrijven,
onderbouwen en beoordelen;
• is in staat om zelfstandig een eigen ecclesiologie te
ontwikkelen, te beoordelen en te ontwerpen door de collegestof, de
opgegeven verplichte literatuur en eigen toegevoegde bronnen, te
integreren en kritisch te verwerken;
• verstaat (en kan uitleggen) wat de essentialia van Christus’
Koninkrijksethiek zijn;
• verstaat de begripsvorming van Stassen en Gushee en kan deze
actualiseren door te laten zien dat hij de methodiek van Stassen en
Gushee (Bergrede toepassen) kan aanwenden (bevrijdende alternatieven
voorleggen) en er kritische vragen bij kan plaatsen;
• heeft inzicht in de complexiteit van ethische keuzes waar een
plaatselijke gemeente als collectief voor staat (tweede essay toont dit
aan);
• is in staat om deskundige hulp en ondersteuning te geven in het
proces van communale ethische verkenning en besluitvorming (tweede essay
toont dit aan).

Inhoud vak

In deze cursus denken we na over wat het betekent een baptistengemeente
te zijn in relatie tot de hedendaagse oecumenische context. We leren te
identificeren en beoordelen wat hierin het verbindende en het
onderscheidende is. We onderzoeken bijbels-theologische en historische
bronnen en komen tot een eigen ontwerp van een ecclesiologie die
controleerbaar verbonden is met Bijbel en traditie en relevant is voor
de hedendaagse context. Met name wordt ingegaan op de theologie en de
praktijk van het congregationalisme en de communale processen rond
bestuur, besluit en ethiek. Voortdurend wordt naar een hermeneutisch
verantwoord ‘ethisch vloertje’ voor plaatselijke gemeenten gekeken.

Onderwijsvorm

Hoor- en werkcolleges, waarin de literatuur wordt vergeleken, onderzocht
en beoordeeld met het oog op een eigen te schrijven en te verdedigen
ontwerp. Studenten presenteren in de colleges conceptversies van hun
eigen gemeentevisie en in geleide discussies worden de complexe
theologische vragen rond de baptistische kroonjuwelen gemeente, doop en
vrijheid (en ethische vragen over deze kwesties) geïdentificeerd,
beoordeeld en voor verder autonoom onderzoek in kaart gebracht.

Toetsvorm

Essay waarin een eigen ecclesiologie wordt beschreven en verantwoord met
verwerking van de literatuur (50%); een kritisch essay over ‘Het ethisch
vloertje voor de Baptistengemeente van vandaag’ (50%)

Literatuur

Verplichte literatuur:
Henk Bakker. Gunnende kerk: Kompas voor een waardengestuurde gemeente
ethiek. Kampen: Brevier, 2012.
A. van de Beek. Lichaam en Geest van Christus: De theologie van de kerk
en de Heilige Geest. Zoetermeer: Boekencentrum, 2012.
Teun van der Leer, ‘Welke kerkvorm heeft de toekomst?’, Theologia
Reformata 53.1 (2010): 16-28.
Glen H. Stassen, David P. Gushee. Kingdom Ethics: Following Jesus in
Contemporary Context. Downers Grove: IVP Academic, 2003.
Miroslav Volf. After Our Likeness: The Church as the Image of the
Trinity. Grand Rapids: William B. Eerdmans, 1998.
Enkele artikelen

Aanbevolen literatuur:
Stanley J. Grenz. Theology for the Community of God. Grand Rapids:
William B. Eerdmans, 1994
Mark Husbands, Daniel J. Treier. The Community of the Word: Towards an
Evangelical
Ecclesiology. Downers Grove: IVP, 2005.
Richard B. Hays. The Moral Vision of the New Testament: Community,
Cross, New Creation: A Contemporary Introduction to New Testament
Ethics.
New York: HarperSanFrancisco, 1996.
Veli-Matti Kärkkäinen. An Introduction to Ecclesiology. Downers Grove:
IVP, 2002.
J. Reiling. Gemeenschap der heiligen. Amsterdam: Ten Have, 1964.
Stuart Murray. Post Christendom. Carlisle: Send The Light, 2004.
Stuart Murray. Church after Christendom. Carlisle: Paternoster, 2004.
John G. Stackhouse (ed.). Evangelical Ecclesiology. Grand Rapids: Baker,
2003.
Nigel Wright. Free Church, Free State. Londen: Send The Light, 2005.

Doelgroep

Deze module is onderdeel van de driejarige predikantsmaster.

Overige informatie

Dit vak wordt over het algemeen als tutorial aangeboden op i.o.m. de
studenten vast te stellen tijden en plaatsen. Daarom naast inschrijving,
ook altijd even aanmelden per mail bij teun.vanderleer@baptisten.nl

Algemene informatie

Vakcode G_BSTHEG
Studiepunten 6 EC
Periode P4
Vakniveau 500
Onderwijstaal Nederlands
Faculteit Faculteit Religie en Theologie
Vakcoördinator drs. T. van der Leer
Examinator drs. T. van der Leer
Docenten drs. T. van der Leer
prof. dr. H.A. Bakker

Praktische informatie

Voor dit vak moet je zelf intekenen.

Voor dit vak kun je last-minute intekenen.

Werkvormen Hoorcollege
Doelgroepen

Dit vak is ook toegankelijk als: