Spiritual Care 1

2019-2020
Dit vak wordt in het Engels aangeboden. Omschrijvingen kunnen daardoor mogelijk alleen in het Engels worden weergegeven.

Doel vak

• De student heeft zicht op de werkvelden van de geestelijk verzorger en
kan verschillen tussen werkvelden identificeren en de implicaties
hiervan voor de beroepsuitoefening verduidelijken.
• De student kan de kernbegrippen van het vakgebied beschrijven en de
samenhang ertussen verduidelijken.
• De student kan zingeving en/of spiritualiteit in het eigen
levensverhaal of in het leven van een
‘klassieker’ beschrijven en analyseren.
• De student kan respectvol communiceren met mensen uit de eigen
levensbeschouwelijke traditie(s) en met mensen met een andere
levensbeschouwing, religie of spiritualiteit en is in staat om aandacht
te geven aan processen van interpretatie bij de mogelijk optredende
verschillen van ervaring, inzicht, visie en geloof.
• De student kan kenmerken van geestelijke verzorging identificeren in
relatie tot andere disciplines en in relatie tot vergelijkbare functies
of ambten binnen levensbeschouwelijke en religieuze tradities.
• De student kan de hermeneutische competentie duiden in relatie tot de
praktijk van levensbeschouwelijke communicatie.

Inhoud vak

De module Spiritual Care I is de eerste beroepsveldmodule voor de
masterspecialisatie Spiritual Care. In deze module komt de basistheorie
binnen het vakgebied van de geestelijke verzorging aan de orde.
Daarnaast leggen we twee werkbezoeken af om kennis te maken met het
werkveld van de geestelijk verzorger. Daarmee biedt deze module een
eerste oriëntatie op het beroep, de werkvelden en de opleiding.
Wat betreft de basistheorie geven we aandacht aan de ontwikkeling van
het beroep in historisch en maatschappelijk perspectief, het domein, de
beroepsidentiteit en de specifieke inhoudelijke deskundigheid. Aan de
orde komen kernbegrippen van de geestelijke zorg als contingentie,
narrativiteit en identiteit. In dat verband geven we ook aandacht aan
existentiële thema’s waarin het draait om kwetsbaarheid, eindigheid,
niet-maakbaarheid, maar
ook schoonheid, verrukking en verwondering.
De student maakt kennis met verschillende modellen van geestelijke zorg,
de methodiek van geestelijke verzorging en de institutionele context
waarin het beroep wordt uitgeoefend. Daarbij draait het om
levensbeschouwelijke communicatie en hermeneutiek.
Levensbeschouwingen kunnen gezien worden als ‘maatgevende antwoorden’ op
belangrijke vragen
van het menselijk bestaan die gestalte krijgen in religieuze en
niet-religieuze tradities. Deze antwoorden worden gevonden in een lange
en voortgaande zoektocht, die voortdurend wordt vernieuwd in
ontmoetingen tussen mensen, in de media en in tal van maatschappelijke
bewegingen. In dat verband zullen we ingaan op samenhang en onderscheid
van de begrippen religie, levensbeschouwing, zingeving en spiritualiteit
waarbij we aandacht besteden aan verschillende disciplinaire
perspectieven zoals psychologie en filosofie.
Omdat de module centraal staat in het dialogische masterprogramma
Spiritual Care leert de student zowel traditie-specifiek als generiek
reflecteren op geestelijke verzorging.

Onderwijsvorm

• Hoor- / werkcolleges met discussie (10 x 2 uur) en opdrachten (10 uur)
• Werkbezoeken (2 x 4 uur) en opdrachten (4 uur)
• Bestuderen literatuur (94 uur = 700 pp.)
• Toetsopdrachten (32 uur)

Totaal 6 EC = 168 uur

Toetsvorm

• Levensbeschouwelijke autobiografie of paper over een klassieker (50%)
• Schriftelijk tentamen (take home) (50%).

Literatuur

R. R. Ganzevoort/J. Visser, Zorg voor het verhaal, Zoetermeer:
Boekencentrum, 2007 (nader aan te geven delen)

J. Doolaard (red.), Nieuw Handboek Geestelijke Verzorging, Kampen: Kok,
2006 (nader aan te geven delen)

Jaap Dijkstra, Gespreksvoering bij geestelijke verzorging (Soest:
Nelissen, 2007)

André Mulder, ‘Werken met diepgang: een introductie’, in: A. Mulder & H.
Snoek (red.), Werken met diepgang: levensbeschouwelijke communicatie in
de praktijk van onderwijs, zorg en kerk (Zoetermeer: Meinema, 2012)

Doug Oman, ‘Defining Religion and Spirituality’, in: R.F. Paloutzian &
C.L. Park, Handbook of the Psychology of Religion and Spirituality (New
York: The Guildford Press, 2013)

Mary Frohlich, ‘Critical Interiority’, in: Spiritus: A Journal of
Christian Spirituality, Vol. 7, No. 1: 77-81

R.R. Ganzevoort, M. Ajouaou, A. van der Braak, E.C.T. de Jongh & L.
Minnema, ‘Teaching Spiritual Care in an Interfaith Context’, in Journal
for the Academic Study of Religion, Vol. 27 No. 2 (10 pp)

W. Cadge & E. Sigalow, ‘Negotiating religious differences: The
strategies of interfaith chaplains in healthcare’, in: Journal for the
Scientific Study of Religion, 52(1): 146-158.
doi:http://dx.doi.org/10.1111/jssr.12008

A.I. Liefbroer, E. Olsman, R.R. Ganzevoort & F.S. Van Etten-
Jamaludin,’Interfaith Spiritual Care: A Systematic Review’, in: Journal
of Religion and Health, 15 februari 2017 DOI 10.1007/s10943-017-0369-1


Aanbevolen:

Meerten ter Borg, Waarom geestelijke verzorging? Zingeving en
geestelijke verzorging in de moderne maatschappij (Nijmegen: KSGV, 2000)

S. Gilliat-Ray, M. Ali & S. Pattison, Understanding Muslim Chaplaincy,
Farnham: Ashgate 2013, p. 25-42 (18 pp)

C.A. Giles & W.B. Miller (eds.), The arts of contemplative care.
Pioneering voices in Buddhist chaplaincy and pastoral work, Somerville:
Wisdom Publications 2012, p. 3-26 (24 pp)

Jan Hein Mooren, ‘Bronnen van zin in humanistische geestelijke
verzorging’. In: H.A. Alma & A. Smaling (red.) Waarvoor je leeft.
Studies naar humanistische bronnen van zin. Amsterdam: SWP 2009, 199-232
(34 pp).

H. Rambaran, B. Lalbahadoersing, A. Ramdhani & S. Motiram Sharma,
Handboek geestelijke verzorging voor hindoes (Almere: Uitgeverij
Parthenon, 2015)

Abu-Ras, W., & Laird, L. (2011). How Muslim and non-Muslim chaplains
serve Muslim patients? Does the interfaith chaplaincy model have room
for Muslims' experiences? Journal of Religion and Health, 50(1), 46-61.
doi:http://dx.doi.org/10.1007/s10943-010-9357-4

Doelgroep

Deze module is een van de professionele modules in de specialisatie
Spiritual Care. De module richt zich op het beroep van geestelijk
verzorger zoals het wordt uitgeoefend in Nederland. De traditionele
werkvelden zijn gezondheidszorg, ouderenzorg, jeugdhulpverlening,
penitentiaire instellingen en de krijgsmacht. In de afgelopen jaren
hebben geestelijk verzorgers zich ook zelfstandig gevestigd of zijn
verbonden met zulke sectoren als vluchtelingenwerk, advocatuur,
organisatie-advisering en NGO's.

Overige informatie

Deze module wordt aangeboden in het Nederlands.

Algemene informatie

Vakcode G_SPICA1
Studiepunten 6 EC
Periode P1
Vakniveau 400
Onderwijstaal Engels
Faculteit Faculteit Religie en Theologie
Vakcoördinator dr. E.C.T. de Jongh
Examinator dr. E.C.T. de Jongh
Docenten dr. E.C.T. de Jongh

Praktische informatie

Voor dit vak moet je zelf intekenen.

Voor dit vak kun je last-minute intekenen.

Werkvormen Werkcollege
Doelgroepen

Dit vak is ook toegankelijk als: