Pedagogische Ethiek

2019-2020

Doel vak

Doel van het onderdeel is het stimuleren van
• een grotere gevoeligheid voor de ethische dimensie van pedagogische
praktijken, dat wil zeggen het vermogen om de ethische aspecten van het
handelen in zulke praktijken te identificeren of te onderkennen;
• het vermogen om kritisch na te denken over ethische kwesties die
verband houden met pedagogische praktijken, dat wil zeggen het vermogen
om ethische claims ten aanzien van zulke praktijken op een adequate
manier met argumenten te onderbouwen of juist onder kritiek te stellen;
en
• inzicht in de normatief-ethische dimensies van een drietal
pedagogische thema’s: prenatale screening en selectie, bemoeienis met
gezinnen, en rechtvaardigheid en zorg in het onderwijs.

Inhoud vak

In dit vak draait het om het argumenteren over ethische kwesties in
pedagogische praktijken (opvoeding, onderwijs, pedagogische
hulpverlening) en pedagogisch onderzoek. Drie thema’s staan centraal: 1)
‘enhancement’ en prenatale selectie; 2) interventie in gezinnen
(pedagogische rechten van ouders en overheid); 3) rechtvaardigheid en
zorg in opvoeding en onderwijs. In de hoorcolleges (2 per week) worden
deze thema’s ingeleid en uitgediept en wordt aandacht besteed aan
ethische argumentatie: wat maakt een argumentatie tot een ethische
argumentatie? hoe kun je ethische argumentaties analyseren en
beoordelen? hoe onderbouw je een standpunt over een pedagogisch-ethische
kwestie? welke typen overweging spelen daarbij allemaal een rol? In
werkcolleges (1 per week) wordt met opdrachten gewerkt om te oefenen met
argumentatieleer en tegelijk de inhoudelijke stof te verwerken. Hier zal
ook met casus gewerkt worden, zodat studenten zelf ervaring opdoen met
de ethische evaluatie van pedagogisch-ethische kwesties.
N.B. Colleges over het derde thema zullen in het Engels worden gegeven
door gasthoogleraar Johannes Drerup. Het vak wordt afgesloten met een
essayopdracht waarbij twee papers geschreven worden, één in het
Nederlands en één in het Engels.

Onderwijsvorm

Hoorcolleges en werkcolleges.

Toetsvorm

Paper.

Literatuur

- Bolt, L.L.E., M.F. Verweij en J.J.M. van Delden (2007). Ethiek in
praktijk. Assen: Van Gorcum
-Aanvullende literatuur over de drie thema’s

Overige informatie

Dit vak kan meetellen voor de registratie-eisen NVO.

OVERGANGSREGELING VOOR STUDENTEN UNIVERSITAIRE PABO (PA2) DIE DIT VAK IN
2014/15 NIET HEBBEN BEHAALD:
Dit vak wordt vanaf 2015/16 in de Universitaire Pabo (PA2) aangeboden
als keuzevak in plaats van verplicht vak. Voor PA2-recidivisten uit
2014/15 is het nog mogelijk om dit vak als verplicht vak te volgen.

Afwijkende intekenprocedure

Studenten dienen zich via VUnet zelf in te tekenen voor alle onderwijsactiviteiten van dit vak.

Algemene informatie

Vakcode P_BPEDETH
Studiepunten 6 EC
Periode P4
Vakniveau 300
Onderwijstaal Nederlands
Faculteit Fac. der Gedrags- en Bewegingswetensch.
Vakcoördinator dr. A. Schinkel
Examinator dr. A. Schinkel
Docenten dr. A. Schinkel
prof. dr. D.J. de Ruyter
dr. C.J. van Kruistum

Praktische informatie

Voor dit vak moet je zelf intekenen.

Werkvormen Werkcollege, Hoorcollege