Stress en (mal)adaptieve ontwikkeling

2019-2020

Doel vak

Overkoepelende leerdoelen
• Je kunt hedendaagse theorieën over en wetenschappelijk onderzoek naar
de rol van stress en regulatie voor de (mal)adaptieve ontwikkeling van
kinderen en verschillende onderliggende (biologische) mechanismen
beschrijven en uitleggen en deze relateren aan methoden van onderzoek
gericht op stress en stressregulatie.
• Je kunt wetenschappelijk onderzoek en artikelen kritisch evalueren,
sterke en zwakke punten benoemen en hiaten identificeren.
• Je kunt constructief feedback geven op onderzoeksvoorstellen.

Specifieke leerdoelen werkgroep variant 1 zijn:
• Je kunt de theoretische kennis en evaluatievaardigheden toepassen bij
het opstellen van een eigen onderzoeksvoorstel dat voldoet aan de
criteria voor fundamenteel wetenschappelijkonderzoek.
• Je kunt je wetenschappelijke kennis en inzichten op academisch niveau
zowel mondeling als schriftelijke communiceren.

Specifieke leerdoelen werkgroep variant 2 zijn:
• Je kunt opvoeder-kind interacties betrouwbaar observeren aan de hand
van wetenschappelijk onderbouwde instrumenten
• Je kunt je conclusies op basis van je observaties op een adequate
wijze schriftelijk onderbouwen

Inhoud vak

In deze masterclass staat de rol van stress en stress-regulatie in de
ontwikkeling van kinderen centraal, en bespreken we welke rol de
kwaliteit van de opvoeder-kind interactie en de kwaliteit van de
gehechtheidsrelatie hierin spelen. Theorieën over en wetenschappelijk
onderzoek naar verschillende aspecten van maladaptieve ontwikkeling
komen aan bod, bijvoorbeeld welke rol speelt stress bij probleemgedrag
en emotionele problemen van het kind, zoals agressie en angst? Hierbij
wordt ook gekeken naar regulatieproblemen en verstoorde gehechtheid. Ook
komt de vraag aan bod waardoor sommige kinderen beter bestand lijken te
zijn tegen stress dan anderen. Hoe leren kinderen omgaan met stressvolle
situaties en negatieve emoties en hoe ontstaan verschillen tussen
kinderen? Hierbij kijken wij onder andere naar veerkracht, en
differentiële ontvankelijkheid en de rol van opvoedgedrag en de
ouder-kind relatie hierin. Met andere woorden: welke factoren in de
opvoedomgeving maken een kind weerbaar tegen de negatieve effecten van
stress en welke factoren hangen samen met goede stress-regulatie
vaardigheden?
Hiernaast komen vanuit een biopsychosociaal invalshoek ook biologische
mechanismen aan bod zoals genetische factoren en fysiologische factoren
binnen het centrale zenuwstelsel en de HPA-as.

Bij deze masterclass worden twee varianten werkgroepen aangeboden:
In de eerste variant werken studenten aan een onderzoeksvoorstel op
basis van de kennis die zij opdoen in de hoorcolleges. In het
onderzoeksvoorstel staat stress, stress-regulatie en de rol van
ouderlijk gedrag, de ouder kind interactie of gehechtheid hierin
centraal. Studenten verwerken de bestudeerde literatuur en verzamelen
ook zelf literatuur voor het onderzoeksvoorstel. Studenten geven elkaar
onderling feedback op de onderzoeksvoorstellen en presenteren hun
onderzoeksvoorstel tijdens de werkcolleges.
In variant 2 nemen studenten deel aan een codeertraining waarin zij
opvoeder-kind interacties in gezinnen en professionele settings leren
observeren aan de hand van wetenschappelijk onderbouwde instrumenten. Na
de training werken zij zelfstandig aan het coderen van video-materiaal
op basis waarvan intercodeurbetrouwbaarheid zal worden berekend.
Daarnaast geven studenten in deze werkgroepvariant feedback op de
onderzoeksvoorstellen van studenten uit werkgroepvariant 1.

Onderwijsvorm

Hoorcolleges (4)
Variant 1: 4 verplichte werkgroepen, peerfeedback, literatuurstudie en
schrijven onderzoeksvoorstel
Variant2 : 1 week codeertraining (ma-vrij: 40 uur, gepland in periode
3), betrouwbaarheidsset, peer-feedback

Toetsvorm

Werkgroep variant 1:
Individueel geschreven onderzoeksvoorstel (75%) en een presentatie van
dat voorstel (25%). Beide deelresultaten moeten voldoende zijn. De
deelresultaten zijn uitsluitend geldig in het studiejaar waarin de
resultaten behaald zijn. Tijdens het vak reviewen studenten ook elkaars
onderzoeksvoorstellen. De docent beoordeelt de ingeleverde
review-verslagen als ‘voldoende’ of ‘onvoldoende’. De waardering
'voldoende' (voor alle geschreven reviews) is voorwaardelijk voor het
halen van het vak.

Werkgroep variant 2:
Voldoende overenstemming met expertscores op de betrouwbaarheidsset.
Daarnaast dienen studenten drie ingevulde feedbackformulieren in te
dienen op basis waarvan zij een cijfer ontvangen. De feedbackformulieren
hebben betrekking op de onderzoeksvoorstellen van 3 peers uit werkgroep
variant 1.

Literatuur

Diverse wetenschappelijke artikelen (zie studiehandleiding),
codeerhandleiding (alleen studenten van werkgroepvariant 2).

Doelgroep

Dit vak maakt deel uit van de master Orthopedagogiek. In principe staat
het vak open voor studenten van andere masters. In overleg met de
vakcoördinator kan bepaald worden of deze student voldoende
basiskennis/-ervaring heeft om deel te nemen.

Afwijkende intekenprocedure

Notitie bij inschrijving: De master Orthopedagogiek kent drie masterclass vakken, te weten: Leren en Schools presteren, Stress en (mal)adaptieve ontwikkeling, Risicovol ouderschap. Kies één masterclass die je wilt volgen. Inschrijving voor deze masterclass gaat via VUnet. Om studenten gelijk over de drie masterclasses te verdelen is er een maximaal aantal inschrijvingen vastgesteld. Indien een masterclass vol is, schrijf je dan in voor een masterclass waar nog wel plek is. Het is NIET toegestaan om je voor meerdere masterclasses in te schrijven. Als dat geconstateerd wordt, zullen die intekeningen geannuleerd worden. In september start de inschrijving voor de twee werkgroep varianten van de masterclass vakken "Stress en (mal)adaptieve ontwikkeling" en Risicovol ouderschap". Informatie over de inschrijving ontvang je via de Master Canvaspagina. Er is een beperkt aantal plekken beschikbaar in variant 2. Studenten die de codeertraining moeten volgen voor hun Mthese, krijgen voorrang.

Algemene informatie

Vakcode P_MSMO
Studiepunten 6 EC
Periode P2+3
Vakniveau 400
Onderwijstaal Nederlands
Faculteit Fac. der Gedrags- en Bewegingswetensch.
Vakcoördinator dr. A. Tharner
Examinator dr. A. Tharner
Docenten dr. A. Tharner

Praktische informatie

Voor dit vak moet je zelf intekenen.

Werkvormen Werkcollege, Hoorcollege