Preventie en bestraffing van criminaliteit

2019-2020

Doel vak

Waarom is de gevangenisstraf zo populair? Waarom mogen leraren
scholieren fouilleren op het bezit van wapens en drugs? Moeten
pedofielen verplicht worden gecastreerd? Hoeveel camera’s kan de
publieke ruimte verdragen? Zorgt de maatregel voor veelplegers wel voor
een daling van de criminaliteit? Dit zijn slechts enkele vragen die in
het vak 'Preventie en Bestraffing' aan bod komen. Dit vak gaat over het
voorkomen (preventie) en bestraffen van criminaliteit. Dit onderdeel van
de criminologie wordt 'penologie' genoemd. 'Poena' betekent straf. Om
bovenstaande vragen te kunnen beantwoorden, biedt het vak een
vergelijkende en rechtsgebiedoverstijgende benadering van preventie en
bestraffing van criminaliteit in onze samenleving. Dit gebeurt vanuit
een rechtsvergelijkend, sociologisch en filosofisch perspectief. Door
daarbij zowel recente als vroegere inzichten aan bod te laten komen,
wordt een beeld gegeven van de ontwikkelingen op het gebied van
preventie en bestraffing. In! het bijzonder wordt in het vak aandacht
besteed aan de vraag welke maatschappelijke ontwikkelingen van invloed
zijn op concrete vormen van preventie en bestraffing. Vanuit dat
perspectief komen onder meer aan de orde de verschuiving van strafdoelen
sinds de jaren 1980, nieuwe vormen van preventie en belangrijke
theoretische concepten als ‘responsibilisering’, ‘onschadelijkmaking’ en
‘risicojustitie’.

Inhoud vak

In de hoorcolleges wordt ingegaan op de belangrijkste veranderingen in
de afgelopen decennia in het denken over bestraffing en preventie. Zo is
er een overgang van het strafdoel resocialisatie naar het strafdoel van
onschadelijkmaking. Ook zie je een overgang van een repressieve
benadering naar een meer preventieve aanpak van het veiligheidsprobleem.
In de hoorcolleges wordt behandeld hoe het denken hierover gelijke tred
houden met politieke, economische en culturele ontwikelingen in de
samenleving. Daarbij wordt gekeken hoe in andere landen met
criminaliteit wordt omgegaan (rechtsvergelijkend) en hoe de
sanctietoepassing steeds verder onder druk komt te staan vanuit politiek
en media.

In de practica gaan we in op een concrete toepassing van een vorm van
preventie of straf. Vanzelfsprekend komt de gevangenisstraf aan de orde,
maar er is ook aandacht voor de ISD-maatregel en op de manier waarop
deze ten uitvoer wordt gelegd. Ook gaan we in op praktische toepassingen
van vormen van preventie. Daarbij ontkomen we natuurlijk niet aan de
vraag die iedereen bezighoudt: zijn deze vormen effectief of,
geformuleerd binnen populair penologisch jargon, what works? Tot slot
besteden we aandacht aan de rol die nieuwe partijen (burgers,
winkeliers, scholen, private bewaking) hebben in het veiligheidsbeleid.
Wat zijn de verschillen in hun bevoegdheden in vergelijking met politie
en justitie? Leidt de inzet van deze nieuwe ‘oren en ogen’ tot een
verbetering van de veiligheidsgevoelens en een effectievere opsporing?

Toetsvorm

Schriftelijk tentamen en paper

Literatuur

- De reader Preventie en Bestraffing
- De voorgeschreven artikelen van de hoorcolleges (de teksten van het
internet kunnen op de computers van de universiteit worden gedownload en
staan met links aangeduid in de literatuurlijst);
- De met een sterretje (*) aangegeven artikelen van de practica (Let op:
niet alle artikelen van de practica zijn dus verplicht voor het
tentamen);

Algemene informatie

Vakcode R_Prev.Best
Studiepunten 6 EC
Periode P5
Vakniveau 300
Onderwijstaal Nederlands
Faculteit Faculteit der Rechtsgeleerdheid
Vakcoördinator mr. dr. M.B. Schuilenburg
Examinator mr. dr. M.B. Schuilenburg
Docenten mr. dr. M.B. Schuilenburg
dr. F.H.M. van Gemert

Praktische informatie

Voor dit vak moet je zelf intekenen.

Werkvormen Werkcollege, Hoorcollege, Practicum