Coöperatie en conflict

2019-2020

Doel vak

Studenten die het vak hebben afgerond hebben kennis van (recente)
theorieën en ontwikkelingen op het gebied van coöperatie en conflict in
organisaties, kunnen die theorieën met elkaar in verband brengen en
toepassen.
Daarnaast zijn ze in staat de wetenschappelijke onderzoeksliteratuur op
het gebied van
coöperatie en conflict kritisch te analyseren. Tenslotte leren zij om
over die kritische analyse van onderzoeksbevindingen op academische
wijze te rapporteren.

Inhoud vak

Dit Capita Selecta geeft een overzicht van het onderzoek van de
onderzoeksgroep Instituties en Identiteit van de afdeling
Organisatiewetenschappen. Het bouwt voort op de cursus Gedrag en
Communicatie in Organisaties en vindt zijn oorsprong in de sociale -, en
arbeid & organisatiepsychologie.


In dit Capita Selecta gaat het over interdependenties in organisaties.
Het centrale thema is het spanningsveld tussen coöperatie en competitie
in organisaties. Individuele en collectieve belangen van -
interdependente - onderdelen van organisaties kunnen deels dezelfde
zijn, maar zullen ook strijdig zijn:
Binnen organisaties wordt bijvoorbeeld tussen afdelingen strijd geleverd
over de verdeling van personeel en budgetten, over de
verantwoordelijkheid voor gemaakte fouten, of over het te voeren beleid
in de komende jaren. Tegelijkertijd wordt er met man en macht gewerkt
aan een snellere procesgang, een beter klantcontact en/of een grotere
omzet. Daarnaast zijn er natuurlijk nog de talrijke, meer of minder
ernstige, kortstondige of meer chronische conflicten tussen medewerkers
over (onheuse) bejegening, de manier van werken, vermeend geroddel,
misgelopen bevorderingen, de wijze waarop veranderingen (moeten) worden
doorgevoerd, enzovoort.
Hoe en in hoeverre kunnen nu belangen, interesses en kwaliteiten van
individuele personen en (kleine) groepen in (arbeids)organisaties
parallel lopen met belangen, doelen en kenmerken van die
(arbeids)organisatie. Meer specifiek: hoe kan coöperatie worden
bevorderd en hoe kan conflict worden gehanteerd om de kwaliteit van
beslissingen te vergroten.

Centrale thema
Het spanningsveld tussen coöperatie en competitie in organisaties: In
hoeverre en op welke wijze kunnen belangen, interesses en kwaliteiten
van individuele personen in (arbeids)organisaties parallel lopen met
belangen, doelen en kenmerken van die (arbeids)organisatie.
Er komen gedurende 6 weken een aantal thema’s aan de
orde:
1. Introductie en rode draad (interdependentie)
2. Conflict in teams wanneer functioneel?
3. Context van coöperatie en conflict: Teams; moraliteit & diversitieit.
4. Mediatoren en moderatoren: respect en leiderschap
5. Hantering van tegenstellingen: Bijv: Medezeggenschap (vs roddelen)
als
vorm van conflicthantering in organisatie/ Medezeggenschap als resultaat
van conflicthantering in organisaties

Onderwijsvorm

Er zijn verplichte hoorcolleges, en verplichte werkcolleges
In de hoorcolleges komt theorie aan de orde in de werkcolleges staat
verdieping van de literatuur centraal toegespitst op een onderdeel van
een onderzoekspaper
Week 1 & 2: Introductie van een onderzoekspaper
Week 2 & 3: methode en resultaten
Week 5 & 6 discussie

Toetsvorm

De theoretische kennis van de betreffende week wordt in diezelfde week
of aan het begin van de er opvolgende week getoetst met open vragen.
Het vermogen tot analyseren en rapporteren wordt getoetst met een
academische eindopdracht in de vorm van een introductie of discussie van
een onderzoeksartikel.

Vereiste voorkennis

Deelname aan Organization Sciences

Literatuur

Behfar, K. J., Peterson, R. S., Mannix, E. A., & Trochim, W. M. K.
(2008). The critical role of conflict resolution in teams: A close look
at the Links between conflict type, conflict management strategies, and
team outcomes. Journal of Applied Psychology, 93, 170-188.
Dawes, R.M. & Messick, D.M. (2000). Social Dilemmas. International
Journal of Psychology, 2000, 35 (2), 111-116.
De Dreu, C. K. W. & Beersma, B*. (2001). Minority influence in
organizations: its origins and implications for learning and group
performance. In C. K. W. De Dreu & N. K. de Vries (eds), Group consensus
and minority influence: implications for innovation. Oxford, UK:
Blackwell.
De Wit, F. C. R., Greer, L.L., & Jehn, K. A. (2012). The paradox in
intragroup conflict: A Meta-Analysis. Journal of Applied Psychology, 97,
360-390.
Hardin, G. (1968). The tragedy of the common’s. Science,162, 1243-1248.
Liebrand*, & P. A. M. Van Lange. Als het mij maar niets kost! De
psychologie van sociale dilemma’s. Amsterdam: Zwets &
Zeitlinger.(Hoofdstuk 1).
Liebrand*, & P. A. M. Van Lange. Als het mij maar niets kost! De
psychologie van sociale dilemma’s. Amsterdam: Zwets &
Zeitlinger.(Hoofdstuk 7).
Messick*, D. M., & Brewer, M. B. (1983). Solving social dilemmas: A
review. In L. Wheeler & P. Shaver (Eds.), Review of personality and
social psychology, vol. 4 (pp 11-41). Beverly Hills: Sage.
Milgram, S. (1965). Some conditions of obedience and disobedience to
authority. Human relations, 18, 57-76.
Verdere literatuur volgt

Overige informatie

Deelname aan colleges en werkgroepen is verplicht. De deeltoetsen die
aan het begin van de (verplichte) werkgroep worden afgenomen kunnen niet
afzonderlijk worden herkanst. Het gesommeerde aantal punten van de
deeltoetsen bepaalt het eindcijfer voor het theorietentamen.

Afwijkende intekenprocedure

Bij dit vak kun je niet zelf intekenen voor één van de werkgroepen, maar word je ingedeeld door de vakcoördinator. NB Je moet in VUnet wel intekenen voor het vak, met de overige bijbehorende vakonderdelen!

Algemene informatie

Vakcode S_CEC
Studiepunten 6 EC
Periode P2
Vakniveau 500
Onderwijstaal Nederlands
Faculteit Faculteit der Sociale Wetenschappen
Vakcoördinator dr. M.T.M. Dijkstra
Examinator dr. M.T.M. Dijkstra
Docenten dr. T.C. de Gilder
dr. M.F.P. Dijkstra
dr. ir. K.J.P.M. van Erp
prof. dr. B. Beersma
dr. R.A. van der Lee
dr. E.P. Sleebos
dr. J.C. Teelken

Praktische informatie

Voor dit vak moet je zelf intekenen.

Werkvormen Deeltoets extra zaalcapaciteit, Hoorcollege, Werkgroep*

*Voor deze werkvorm kun je geen groep kiezen, je wordt hiervoor ingedeeld.