Fysieke veiligheid en crisisbeheersing

2019-2020

Doel vak

Het is de bedoeling dat studenten door het volgen van het vak Fysieke
veiligheid en crisisbeheersing het volgende leren:
1) uitleggen wat karakteristiek is voor het domein van de fysieke
veiligheid in vergelijking met andere veiligheidsdomeinen;
2) verbinden van bestuurs- en organisatiewetenschappelijke theorieën met
het domein van de fysieke veiligheid;
3) kritisch bespreken en vergelijken van wetenschappelijke theorieën
over de beheersing van fysieke veiligheidsrisico’s en -crises;
4) toepassen van zulke wetenschappelijke theorieën op concrete cases;
5) kritisch reflecteren op (de grenzen van) de beheersbaarheid van
fysieke veiligheidsrisico’s en -crises;
6) beargumenteerd positie kiezen in het wetenschappelijke debat over de
beheersing van fysieke veiligheidsrisico’s of –crises en daarvan
mondeling en schriftelijk verslag doen.

Inhoud vak

Het vak Fysieke veiligheid en crisisbeheersing biedt een kennismaking
met en reflectie op het brede en heterogene domein van de fysieke
veiligheid (in het Engels meestal aangeduid als (public) safety). Het
gaat om de beheersing van typen onveiligheid die onder andere qua
oorsprong (natuur, technologie, menselijke fouten, organisatie-falen),
schaal van het gevaar (vgl. verkeersongevallen en de risico’s van
kernenergie) en mate van zekerheid van het gevaar (vgl. de onzekere
risico’s van nanotechnologie en de bekende risico’s van een
staalfabriek) zeer uiteenlopen. Wat de verschillende soorten
onveiligheid die onder de noemer fysieke veiligheid worden
geschaard ondanks alle verschillen gemeen hebben, is dat een kwade
menselijke intentie in de regel geen rol speelt.

Het vak Fysieke veiligheid en crisisbeheersing is als volgt opgebouwd.
In de eerste helft van het inleidende college wordt o.a. ingegaan op de
aard van het domein en wordt de opzet van het vak nader toegelicht.

Vanaf de tweede helft van het eerste college tot en met het derde
college ligt de focus op crisisbeheersing. Wat zijn de mogelijkheden tot
‘beheersing’ als het eenmaal goed mis is gegaan? In hoeverre kloppen
dominante aannames en theorieën over het indammen en beëindigen van
crises?
In de colleges 4, 5 en 6 doen we in feite een stap terug, naar de
situatie vóórdat een crisis zich heeft voorgedaan. Hoe en in hoeverre
zijn fysieke veiligheidscrises en - ongelukken te voorkomen, met andere
woorden, hoe zijn risico’s te beheersen? Deze vraag wordt eerst vooral
op organisatieniveau behandeld. In college 4 focussen we op de rol van
organisatiecultuur in het streven naar veiligheid, onder andere aan de
hand van een casus met rollenspel. In college 5 behandelen we
verschillende wetenschappelijke theorieën over ontstaan en preventie van
ongevallen en rampen.
In college 6 zoomen we uit naar het niveau van de samenleving,
waarbinnen risicovolle organisaties opereren en niet-organisatiegebonden
risicovolle activiteiten plaatsvinden. De blikverbreding brengt met zich
mee dat we niet alleen kijken naar de omgang met erkende risico’s, maar
ook die met nieuwe, onzekere en ambigue risico’s. Centrale thema’s zijn
wie verantwoordelijk is voor het beheersen van risico’s en welke rol
ratio en emotie toekomt in het risicobeleid.
Het vak wordt afgesloten met een college over de vraag of en hoe de
samenleving leert van fysieke veiligheidscrises.

Onderwijsvorm

Werkcolleges van 2 uur en 3 kwartier.
Serieuze participatie in de werkcolleges is verplicht, aanwezigheid bij
de werkcolleges wordt verwacht.

Toetsvorm

Summatieve toetsing door middel van eindpaper.
Formatieve en mogelijk ook summatieve toetsing door middel van
groepspresentaties.

Literatuur

Diverse wetenschappelijke publicaties in de vorm van artikelen en
boekhoofdstukken. Wordt via Canvas bekendgemaakt. Er hoeft geen boek
aangeschaft te worden.

Doelgroep

Masterstudenten Bestuurskunde, richting Besturen van Veiligheid

Algemene informatie

Vakcode S_FVC
Studiepunten 6 EC
Periode P4
Vakniveau 500
Onderwijstaal Nederlands
Faculteit Faculteit der Sociale Wetenschappen
Vakcoördinator dr. Y. Eski
Examinator dr. Y. Eski
Docenten dr. ir. F.K. Boersma
dr. Y. Eski

Praktische informatie

Voor dit vak moet je zelf intekenen.

Werkvormen Hoorcollege, Werkgroep
Doelgroepen

Dit vak is ook toegankelijk als: