Stijlen I Continental

2019-2020

Doel vak

Leerdoelen:
1. Verwerven van kennis en inzicht van de problematiek van stijlen in de
contemporaine continentale filosofie;
2. verwerven van kennis en inzicht in het werk van Nietzsche en van de
verschillende interpretaties van zijn werk in de contemporaine
filosofie, namelijk die van Heidegger en Deleuze;
3. verbanden kunnen leggen tussen de teksten van deze denkers en de
verschillende wijzen van probleembehandeling die ermee gepaard gaan.

Vaardigheidsdoelen:
1. Oefenen van de vaardigheid om primaire wijsgerige teksten te lezen en
te analyseren;
2. oefenen van de vaardigheid om het gesprek over een filosofische tekst
te leiden;
3. oefenen van de vaardigheid filosofiën naar hun stijl van schrijven en
filosoferen te bevragen;
4. oefenen van schriftelijke en mondelinge uitdrukkingsvaardigheden,
argumentatie en oordeelsvorming.

Inhoud vak

Het woord "stijl" is afgeleid van het Latijnse stilus (pen). De
oorspronkelijke betekenis is “manier van schrijven met de pen” maar dit
is gaandeweg verbreed naar “manier van uitdrukken”. Stijl heeft dus in
eerste instantie betrekking op de wijzen van schrijven. Hieronder kunnen
verschillende zaken worden verstaan. Soms wordt de tijdsperiode centraal
gesteld in de aanduiding van een stijl (bijv. in de kunst: barok,
impressionisme) soms het soort taalgebruik (vgl. “de nieuwe
zakelijkheid”). In de tegenwoordige filosofie wordt het begrip “stijl”
met name gehanteerd voor het verschil tussen de continentale en
analytische traditie. Daarbij gaat het zowel om een verschil in stijl
van schrijven, als om een verschil in verhouding tot de filosofische
traditie (historiciteit).
Maar ook binnen de continentale filosofie, die in dit vak centraal
staat, is er een veelvoud aan stijlen van filosofiebeoefening. Om
zicht te krijgen op de continentale stijlen, vertrekken
we vanuit het werk van Nietzsche en lezen verschillende interpretaties
van zijn werk door toonaangevende filosofen. Nietzsche zelf hanteert een
bijzondere stijl (een combinatie van aforismen, verhalende passages,
radicale kritiek) die een breuk betekent met de traditie en die zelf ook
deze breuk markeert. Heidegger en Deleuze geven ieder een
andere duiding van Nietzsche’s werk, waarin hun eigen filosofische
positie naar voren komt. Daarmee geven deze filosofen uitdrukking aan
ten minste drie stijlen van filosofiebeoefening.

Onderwijsvorm

Tekstlezing en -bespreking. Je wordt verondersteld de literatuur voor
ieder college goed te hebben voorbereid, zodat je actief kunt deelnemen
aan het college. Er geldt een aanwezigheidsplicht van 80%.

Toetsvorm

In het vak wordt het werk van drie denkers gelezen: Nietzsche, Heidegger
en Deleuze. Over alle drie maak je een opdracht: één presentatie
(tekstvoorbereiding) en twee schriftelijke opdrachten.

- Presentatie: over de primaire literatuur (15 %). Gedurende een deel
van het college neem je het voortouw bij de bespreking van de tekst, en
fungeer je als gespreksleider bij de bespreking. Je geeft een
samenvatting op hoofdlijnen (dat wil zeggen: je belicht een aantal
hoofdthema’s uit de tekst), legt jouw interpretatie voor aan je
medestudenten, en leidt de discussie over de tekst.
- Twee schriftelijke opdrachten: max. 1000 woorden. (10% per opdracht.)
- Eindpaper: max. 3000 woorden. (65%)
- Er geldt een aanwezigheidsplicht van 80%.

Literatuur

F. Nietzsche (1887/2000 (of latere editie)) De genealogie van de moraal.
Een strijdschrift. Vertaald door Thomas Graftdijk, herzien en
geannoteerd door Hans Driessen. Amsterdam/Antwerpen: De Arbeiderspers.
- Gedeelte van: (1889/1997) Afgodenschemering. Of hoe men met de hamer
filosofeert. Vertaling Hans Driessen. Amsterdam/Antwerpen: De
Arbeiderspers.

M. Heidegger, Passages uit Nietzsche I en Nietzsche II. Uitgave bijv.
Stuttgart: Klett-Gotta, 1961. Zie ook: Martin Heidegger Gesamtausgabe,
band 43. B. Heimbüchel (Hrsg.), Frankfurt am Main: Vittorio Klostermann,
(Vorlesungen Wintersemester 1936/7), 1985.

G. Deleuze, Nietzsche and Philosophy. Vertaling: Hugh Tomlinson. Uitgave
London & New York: Continuum (paperback) 1986, of London: Athlone Press
1983. Origineel: Nietzsche et la philosophie, PUF, 1962. (Wordt op één
hoofdstuk na volledig gelezen)

N.B. Wijzigingen voorbehouden: zie Canvas voor het uiteindelijke
programma.

Doelgroep

Deze module is een verplicht vak in het derde jaar BA-Filosofie.

Aanbevolen voorkennis

Moderne filosofie/ Modern Philosophy
Continentale filosofie/Continental Philosophy

Algemene informatie

Vakcode W_FIL_ST1
Studiepunten 6 EC
Periode P4
Vakniveau 300
Onderwijstaal Nederlands
Faculteit Faculteit der Geesteswetenschappen
Vakcoördinator dr. J.M. Halsema
Examinator dr. J.M. Halsema
Docenten dr. J.M. Halsema

Praktische informatie

Voor dit vak moet je zelf intekenen.

Voor dit vak kun je last-minute intekenen.

Werkvormen Hoorcollege
Doelgroepen

Dit vak is ook toegankelijk als: