Bewegen en Gezondheid in het Werk

2018-2019

Doel vak

Kennis en inzicht
Aan het eind van de cursus tonen studenten inzicht in:
• de samenhang tussen het bewegingsgedrag van mensen in hun werk en
aspecten van gezondheid;
• de etiologie van gezondheidsklachten (onder andere RSI/KANS en lage
rugpijn) samenhangend met repeterend bewegen, fysiek zwaar werk en
zittend werk;
• de oplossingsstrategieën en de effectiviteit van mogelijke oplossingen
voor bovengenoemde werkgerelateerde gezondheidsproblemen en hoe deze
effectiviteit te onderzoeken;
• het belang van een actieve rol van de betrokkenen in een bedrijf of
organisatie bij het ontwerpen van interventies op de werkplek;
• de hedendaagse maatschappelijke uitdagingen in werk en hun mogelijke
invloed op de gezondheid van werkenden.

Vaardigheden
Aan het eind van de cursus zijn studenten in staat:
• aan beweeggedrag in het werk gerelateerde gezondheidsrisico’s te
herkennen en oplossingen hiervoor te kunnen bedenken;
• adequate onderzoeksdesigns te formuleren om werkgerelateerde
gezondheidsrisico’s en effectiviteit van passende oplossingen op
gezondheid te onderzoeken;
• een onderzoeksvraagstelling te beantwoorden, relevant voor het veld
van Bewegen en Gezondheid in werk, aan de hand van een werkelijke
dataset en de bevindingen te rapporteren in een wetenschappelijk
artikel;
• een projectrapportage te schrijven voor een werkgerelateerd,
bewegingswetenschappelijk probleem (inclusief probleemstelling, plan van
aanpak, uitvoering en oplossing) en deze te presenteren aan een
opdrachtgever.

Inhoud vak

Inhoud vak
Deze cursus gaat over de samenhang tussen beweeggedrag in het werk en
het optreden van gezondheidsklachten. In het eerste deel van de cursus
wordt aandacht besteed aan veel voorkomende werkgerelateerde
gezondheidsklachten en hun etiologie. Het tweede deel is gericht op
oplossingen voor de geschetste beweegproblematiek in het werk.
(Participatieve) ergonomie en ontwikkeling en evaluatie van interventies
zijn hier de hoofdonderwerpen.

Onderwijsvorm

De totale studielast is 172 uur, waarvan:
• 20 uur bijwonen van 10 colleges
• 2 uur bijwonen van presentatiebijeenkomst
• 48 uur uitvoeren van twee opdrachten, inclusief het bijwonen van vier
werkcolleges
• 98 uur bestuderen stof voor colleges, practica en tentamen
• 2 uur tentamen
• 2 uur nabespreking tentamen en opdrachten

Toetsvorm

Het cijfer wordt samengesteld uit drie onderdelen die elk voldoende
beoordeeld dienen te zijn:
• Schriftelijk tentamen met open vragen (50% cijfer).
• Schriftelijk verslag van ergonomie opdracht (20% cijfer)
• Schriftelijk verslag van onderzoeksopdracht (20% cijfer)
• Mondelinge presentatie bij ergonomie opdracht (10% cijfer)

Literatuur

• van der Beek AJ, Dennerlein JT, Huysmans MA, Mathiassen SE, Burdorf A,
van Mechelen W, van Dieën JH, Frings-Dresen MH, Holtermann A,
Janwantanakul P, van der Molen HF, Rempel D, Straker L, Walker-Bone K,
Coenen P. A research framework for the development and implementation of
interventions preventing work-related musculoskeletal disorders. Scand J
Work Environ Health. 2017;43(6):526-539.
• Arbobalans - 2016 - Kwaliteit van de arbeid, effecten en maatregelen
in Nederland, TNO Leiden. (Hoofdstuk 1 en 2)
• Van der Beek AJ, Frings-Dresen MHW. Assessment of mechanical exposure
in ergonomic epidemiology. Occup Environ Med, 1998;55:291-299.
• Coenen P, Gouttebarge V, van der Burght AS, van Dieën JH,
Frings-Dresen MH, van der Beek AJ, Burdorf A. The effect of lifting
during work on low back pain: a health impact assessment based on a
meta-analysis. Occup Environ Med. 2014;71(12):871-7.
• Dieën JH van; Beek A van der (2007) Work-related low back pain:
Biomechanical factors and primary prevention, in “Ergonomics for
Rehabilitation Professionals”, ed. S. Kumar, Taylor & Francis Group- CRC
Press
• Visser B, van Dieën JH. Tillen en dragen. In: Peereboom KJ, de Langen
NCH, eds. Handboek fysieke belasting. Een complete methode voor het
inventariseren en oplossen van knelpunten. Den Haag, The Netherlands:
Sdu Uitgevers 2008:49-80.
• Hoozemans MJM, Jansen JP. Duwen en trekken. In: Peereboom KJ, de
Langen NCH, eds. Handboek Fysieke Belasting. Een complete methode voor
het inventariseren en oplossen van knelpunten. Den Haag, The
Netherlands: Sdu Uitgevers 2008:81-105.
• Straker L, Mathiassen SE (2009) Increased physical work loads in
modern work--a necessity for better health and performance? Ergonomics.
52(10):1215-25.
• Ekblom-Bak EE, Hellenius ML, Ekblom B (2010) Are we facing a new
paradigm of inactivity physiology? B J Sports Med 2010;44(12):834-5.
• Owen N, Healy GN, Matthews CE, Dunstan DW (2010) Too much sitting: the
population health science of sedentary behavior. Exerc Sport Sci Rev.
2010;38(3):105-13.
• Samenvatting beweegrichtlijn gezondheidsraad:
https://www.gezondheidsraad.nl/nl/taak-werkwijze/werkterrein/preventie/b
• Straker L., Coenen P., Dunstan D., Gilson N., Healy G. (2016),
Sedentary Work – Evidence on an Emergent Work Health and Safety Issue –
Final Report, Canberra: Safe Work Australia
• Roffey DM. Causal assessment of occupational sitting and low back
pain: results of a systematic review. Spine J. 2010; 10 (3) 252–261
• Staal JB, de Bie RA, Hendriks EJ Aetiology and management of
work-related upper extremity disorders. Best Pract Res Clin Rheumatol.
2007; 21(1):123-33.
• IJmker S, Huysmans MA, Blatter BM, van der Beek AJ, van Mechelen W,
Bongers PM. Should office workers spend fewer hours at their computer? A
systematic review of the literature. Occup Environ Med. 2007;
64(4):211-22.
• Visser B, Dieën JH van. Pathophysiology of upper extremity disorders.
J Elecromyogr Kinesiol. 2006; 16(1): 1-16.
• MA Huysmans, MJM Hoozemans, AJ van der Beek, MP de Looze, Jaap H. van
Dieën. Position sense acuity of the upper extremity and tracking
performance in subjects with non-specific neck and upper extremity pain
and healthy controls. J Rehabil Med 2010; 42: 876–883.
• IJmker S, Huysmans MA, van der Beek AJ, Knol DL, van Mechelen W,
Bongers PM, Blatter BM. Software-recorded and self-reported duration of
computer use in relation to the onset of severe arm-wrist-hand pain and
neck-shoulder pain. Occup Environ Med. 2011; 68(7): 502-509.
• Dieën JH van, Bosch T, Kingma I, Looze MP de. Low-level sustained
activity of postural muscles causes electromyographical manifestations
of fatigue. In Grieshaber R, Stadeler M, Scholle H-C eds. Prävention von
arbeistbedingten Gesundheitsgefahren und Erkrankungen. Jena: Verlag Dr.
Bussert & Stadeler, 2009:243-60.
• Visser B, van Dieën JH. Tillen en dragen. In: Peereboom KJ, de Langen
NCH, eds. Handboek fysieke belasting. Een complete methode voor het
inventariseren en oplossen van knelpunten. Den Haag, The Netherlands:
Sdu Uitgevers 2008:49-80.
• Hoozemans MJM, Jansen JP. Duwen en trekken. In: Peereboom KJ, de
Langen NCH, eds. Handboek Fysieke Belasting. Een complete methode voor
het inventariseren en oplossen van knelpunten. Den Haag, The
Netherlands: Sdu Uitgevers 2008:81-105.
• Rivilis I, Van Eerd D, Cullen K, Cole DC, Irvin E, Tyson J, Mahood Q
(2008) Effectiveness of participatory ergonomic interventions on health
outcomes: a systematic review. Appl Ergon. 2008; 39(3):342-58.
• van Eerd D, Cole D, Irvin E, Mahood Q, Keown K, Theberge N, Village J,
St Vincent M, Cullen K. Process and implementation of participatory
ergonomic interventions: a systematic review. Ergonomics. 2010;
53(10):1153-66.
• Huysmans MA, Schaafsma FG, Viester L, AnemaJR. (2015)
Multidisciplinaire Leidraad Participatieve Aanpak op de Werkplek –
Hoofddocument. VU Medisch Centrum Amsterdam.
• Uit het boek Brug e.a. (2010) Gezondheidsvoorlichting en
gedragsverandering. Open Universiteit Nederland, Van Gorcum & Comp.
B.V., Assen:
o Hoofstuk over intervention mapping?
o H9 Evaluatie van interventies ter bevordering van gezond gedrag:
paragraaf 9.4 t/m 9.8.
• Srinivasan D, Mathiassen SE. Motor variability in occupational health
and performance. Clin Biomech. 2012; 27(10):979-93.
• Van Eerd D, Munhall C, Irvin E, Rempel D, Brewer S, van der Beek AJ,
Dennerlein JT, Tullar J, Skivington K, Pinion C, Amick B. Effectiveness
of workplace interventions in the prevention of upper extremity
musculoskeletal disorders and symptoms: an update of the evidence. Occup
Environ Med. 2016; 73(1):62-70.
• Tudor-Locke C, Schuna Jr. JM, Frensham LJ, Proenca M. Changing the way
we work: Elevating energy expenditure with workstation alternatives. Int
J Obes 2014; 38(6):755-765.
• Huysmans M, van der Ploeg H., Proper K, Speklé E, van der Beek A.
Sitting – bad for your health? Workstation alternatives to reduce
sitting time at work. Tijdschrift voor Human Factors; 40(1): 16-21
• de Looze MP, Bosch T, Krause F, Stadler KS, O'Sullivan LW (2016).
Exoskeletons for industrial application and their potential effects on
physical work load. Ergonomics. 2016; 59(5):671-81.
• Michiel de Looze, Maaike Huysmans, Marjolein Douwes (2017).
Robotisering biedt kansen voor mensen met een arbeidsbeperking. ADvisie
april 2017:14-16.

• https://www.cpb.nl/sites/default/files/omnidownload/CPB-Policy-Brief-2

• https://www.ser.nl/~/media/db_deeladviezen/2010_2019/2016/werken-chron
• Coenen P, Huysmans MA, Holtermann A, Krause N, van Mechelen W, Straker
LM, van der Beek AJ. Do highly physically active workers die early? A
systematic review with meta-analysis of data from 193 696 participants.
Br J Sports Med. 2018. doi: 10.1136/bjsports-2017-098540.
• van Dieën JH, Hoozemans MJ, Toussaint HM. 1999. Stoop or squat: a
review of biomechanical studies on lifting technique. Clin Biomech;
14(10): 685-696.
• Martimo KP, Verbeek J, Karppinen J, Furlan AD, Takala EP, Kuijer PP,
Jauhiainen M, Viikari-Juntura E. Effect of training and lifting
equipment for preventing back pain in lifting and handling: systematic
review. BMJ; 336(7641):429-431.
• Burdorf A, Koppelaar E, Evanoff B. Assessment of the impact of lifting
device use on low back pain and musculoskeletal injury claims among
nurses. 2013. Occup Environ Med.;70(7):491-497.

Afwijkende intekenprocedure

De indeling van werkgroepen/(computer)practica/tutorgroepen etc. vindt plaats via Canvas.

Algemene informatie

Vakcode B_BWGZWERK
Studiepunten 6 EC
Periode P1
Vakniveau 300
Onderwijstaal Nederlands
Faculteit Fac. der Gedrags- en Bewegingswetensch.
Vakcoördinator dr. M.A. Huijsmans
Examinator dr. M.A. Huijsmans
Docenten P. Coenen MA
dr. M.A. Huijsmans

Praktische informatie

Voor dit vak moet je zelf intekenen.

Werkvormen Hoorcollege, Werkcollege*, Practicum

*Voor deze werkvorm kun je geen groep kiezen, je wordt hiervoor ingedeeld.