Levensgemeenschappen en ecosystemen

2018-2019

Doel vak

Dit vak bestaat uit twee geïntegreerde onderdelen, nl.
levensgemeenschapsecologie en ecosysteemecologie.

Doel:
1) Begrijpen van interacties tussen organismen onderling en tussen
organismen en hun leefomgeving.
2) Begrijpen hoe menselijke ingrepen biogeochemische cycli veranderen en
hoe dit weer interacteert met het klimaat.
3) Begrijpen van de rol van de mens in beide bovenstaande processen.
4) Een voldoende niveau bereiken in het plannen en uitvoeren van
ecologische veldexperimenten en het rapporteren hierover.

Eindtermen Levensgemeenschapsecologie:
Theoretisch deel
• Concepten van interacties tussen soorten, leidend tot een
levensgemeenschap, kunnen beschrijven.
• Dynamiek in individuele populaties conceptueel koppelen aan die van
levensgemeenschappen en de consequenties van deze koppeling voor
stabiliteit en diversiteit van levensgemeenschappen doorzien.
• Theorieën om de samenstelling van levensgemeenschappen te verklaren en
kunnen toepassen op ecosystemen.
• Conceptueel de dynamiek van levensgemeenschappen aan grootschalige
biogeografische patronen kunnen koppelen.
• Inzicht hebben in de mogelijkheden van modelbouw om biologische
processen te vertalen naar wiskundige formuleringen middels het
uitvoeren van opdrachten met computermodellen.
• Kunnen integreren van theorieën op verschillende schaalniveaus om de
verbanden tussen theoretische concepten te analyseren.

Eindtermen Ecosysteemecologie:
Theoretisch deel
• Inzicht verwerven in de relaties tussen atmosfeer, lithosfeer en
biosfeer en de onderliggende processen.
• Ontwikkelen van voldoende vaardigheden om onderzoeksresultaten te
interpreteren en te evalueren.

Practisch deel
• Het opstellen van hypotheses en onderzoeksvragen en een bijbehorend
experiment.
• Het kunnen verrichten van veldwerk zowel in een team als individudeel.
• Het adequaat analyseren van de resultaten en het voorbereiden en geven
van een wetenschappelijke presentatie volgens de richtlijnen.

Niveau 2: verdieping

Inhoud vak

Levensgemeenschapsecologie:
De principes van verspreiding, concurrentie, facilitatie, mutualisme,
biobouwers, predatie en inhibitie in trofische interacties, klassieke
meta-populatie theorieën, voedselwebben en ecologische netwerken,
samenstelling en stabiliteit van levensgemeenschappen, recente
ontwikkelingen op het gebied van de assembly theorie en assembly
filters, biogeografie, eco-evolutionaire dynamiek in
levensgemeenschappen, bio-envelope-modellen en acroecologie worden
behandeld.

Ecosysteemecologie:
De theorie en principes van het klimaatsysteem, water en energiebalans,
de koolstofinput in ecosystemen, koolstofbudgetten van planten en
vegetaties, decompositie en koolstofbudgetten van ecosystemen,
nutriëntengebruik door de plant, nutriëntstromen, effecten van soorten
op ecosystemen, dynamiek van ecosystemen, veranderingen in het
aardsysteem, beheer van ecosystemen.

Onderwijsvorm

Levensgemeenschapsecologie
• Hoorcolleges over theorie behandeld in het tekstboek en
maatschappelijke implicaties (40 contacturen)
• Gastcolleges (2 contacturen)
• Twee essay-opdrachten gekoppeld aan een computerpractica over
dispersiemodellen (12 contacturen)
• Practicum om dispersie en eilandtheorie te toetsen (4 contacturen).

Ecosysteemecologie
• Hoorcolleges over de theorie behandeld in het tekstboek (24
contacturen)
• Veldwerk (1 dag)
• Practica (4 dagen)
• Voorbereiden presentatie (2 dagen).

Toetsvorm

Het eindcijfer voor de gehele cursus bestaat uit de twee gelijkelijk
gewogen cijfers voor zowel levensgemeenschapsecologie als
ecosysteemecologie. Beide deelcijfers moeten minimaal 5,5 zijn.

Levensgemeenschapsecologie:
Toetsing bestaat uit: verslag van opdrachten (20%) en tentamen over de
theorie (80%). Voor beide onderdelen geldt een minimumcijfer van 5,5. De
cijfers voor de verschillende opdrachten kunnen onderling gecompenseerd
worden, waarbij het gemiddelde dus op een 5,5 moet uitkomen.

Ecosysteemecologie:
Toetsing bestaat uit: tentamen (70%) en practicum & presentatie (samen
30%). Voor beide onderdelen geldt een minimumcijfer van 5,5.

Vereiste voorkennis

De eerstejaarsvakken Ecologie, Mens en Natuur deel 1 en 2 (AB_1001 en
AB_1002)

Literatuur

Levensgemeenschapsecologie
• Mittelbach, G.G. (2012) Community ecology. Sinauer associates (±70
euro).
Ecosysteemecologie
• F. Stuart Chapin III, P.A. Matson en P.M Vitousek. 2011. Principles of
Terrestrial Ecosystem Ecology 2nd edition. Springer (±64 Euro).

Beide boeken zijn beschikbaar in de VU-boekhandel en via Gyrinus Natans

Doelgroep

Verplicht voor tweedejaars BSc Biologie

Afwijkende intekenprocedure

Zoals voor elk vak.

Algemene informatie

Vakcode AB_1208
Studiepunten 12 EC
Periode P5
Vakniveau 200
Onderwijstaal Nederlands
Faculteit Faculteit der Bètawetenschappen
Vakcoördinator dr. J.T. Weedon
Examinator dr. J.T. Weedon
Docenten dr. J.T. Weedon
prof. dr. M.P. Berg

Praktische informatie

Voor dit vak moet je zelf intekenen.

Voor dit vak kun je last-minute intekenen.

Werkvormen Deeltoets extra zaalcapaciteit, Hoorcollege, Excursie, Computerpracticum, Practicum
Doelgroepen

Dit vak is ook toegankelijk als: