Tekstcollege II

2018-2019

Doel vak

Het doel van deze collegereeks is het verwerven van inzicht in een
klassieke tekst uit de geschiedenis van de filosofie: Kants Kritik der
reinen Vernunft. Deze tekst wordt behandeld op tekstueel niveau, maar
ook geplaatst binnen een breder filosofiehistorisch kader, met name dat
van de metafysica en het empirisme.

Na dit college
• is de student in staat om in eigen woorden kernbegrippen van Kants KrV
uit te
leggen;
• heeft de student inzicht in de grondvraag van de KrV evenals in de
argumentatiestructuur en de opbouw van dit werk;
• kan bovendien Kants transcendentale filosofie in een
probleemhistorisch perspectief plaatsen;
• wordt daardoor in staat gesteld om een tekst van Kant zelfstandig
te lezen en op verschillende niveaus te analyseren;
• ontwikkelt meer algemene academische vaardigheden, zoals het
precies kunnen lezen van teksten, het kritisch bediscussiëren ervan en
het schriftelijk rapporteren erover.

Inhoud vak

In zijn Kritik der reinen Vernunft (1781/1787), de eerste van drie
kritieken, heeft Kant zijn beroemde en beruchte ‘copernicaanse wending’
uitgewerkt met betrekking tot onze kennisaanspraken. De KrV is een
moeilijk te overschatten keerpunt in de geschiedenis van de filosofie.
Kants concept van ‘transcendentale’ filosofie beoogt de filosofie van
een geheel nieuwe, namelijk van een ‘kritische’ grondslag te voorzien.
Volgens Kant zijn metafysica en empirisme onkritisch met betrekking tot
hun eigen vooronderstellingen. Kants KrV inaugureert dus niet alleen een
nieuw filosofisch paradigma, maar positioneert dat paradigma tevens in
een probleemhistorisch perspectief. Kants transcendentale filosofie is
voor velen na hem een bron, een maatstaf, maar natuurlijk ook een te
kritiseren instantie geworden. De geschiedenis van de filosofie na Kant
kan zonder kennis van Kant niet adequaat begrepen worden; het lijkt erop
dat een filosofie die achter Kants positie terugvalt geen lange toekomst
beschoren is.
In het college bediscussiëren we nauwgezet de Einleitung uit Kants KrV
(= 2e editie, B 1-30), delen uit de Transzendentale Ästhetik en de
Transzendentale Logik (Analytik der Begriffe) en de Transzendentale
Methodenlehre. We beginnen met de Einleitung (waarbij we ons aan de
volgorde van de paragrafen houden, dus met het begin beginnen). Het is
aan te bevelen de gehele inleiding gelezen te hebben vóór aanvang van
het eerste college. Ten minste dient u voor het eerste college §§ 1-3 (B
1-10) bestudeerd te hebben. Ook voor de overige colleges dient u zich
voor te bereiden door de opgegeven tekstgedeelten voorafgaande aan het
college te bestuderen.

Onderwijsvorm

Werkcollege, aangevuld met een aantal hoorcollegemomenten.

Omdat de leerdoelen alleen gerealiseerd kunnen worden in het kader van
een actieve interactie, geldt een aanwezigheidsplicht van 80% van de
bijeenkomsten. Wie niet aan de aanwezigheidsplicht heeft voldaan, kan
geen tentamen afleggen.

Toetsvorm

Een protocol tijdens de collegereeks (30%) en een afsluitend werkstuk
(70%).

Vereiste voorkennis

W_BA_MF1

Literatuur

Primaire literatuur:
Kant, Immanuel: Kritik der reinen Vernunft. De editie van J. Timmermann
(Hamburg 1998, Philosophische Bibliothek im Meiner Verlag, Bd. 505)
wordt aanbevolen, maar ook die van W. Weischedel (Suhrkamp Verlag /
Wissenschaftliche Buchgesellschaft) voldoet goed. Vanzelfsprekend mag
een Engelse of Nederlandse vertaling voor studiedoeleinden gebruikt
worden. Tijdens de bijeenkomsten werken we echter met de Duitse tekst.

Secundaire literatuur:
Allison, Henry E. (2004): Kant's transcendental idealism. Rev. and enl.,
New Haven.
Cassirer, Ernst (1922): Das Erkenntnisproblem in der Philosophie und
Wissenschaft der neueren Zeit. Teil 2 (Darmstadt 31994, reprint 3e opl.
1922), 8. Buch: Die kritische Philosophie.
Flach, Werner (2002): Die Idee der Transzendentalphilosophie. Immanuel
Kant, Würzburg.
Höffe, Otfried (2003): Kants Kritik der reinen Vernunft. Die Grundlegung
der modernen Philosophie. München [Engels: Höffe, Otfried (2010): Kant's
Critique of pure reason. The foundation of modern philosophy. Dordrecht,
New York].
Guyer, Paul [ed.] (1992): The Cambridge Companion to Kant. Cambridge
University Press.
Eisler, Rudolf (1930): Kant-Lexikon, Hildesheim 1994.

Algemene informatie

Vakcode W_BA_TKC2
Studiepunten 6 EC
Periode P6
Vakniveau 300
Onderwijstaal Nederlands
Faculteit Faculteit der Geesteswetenschappen
Vakcoördinator dr. C.H. Krijnen
Examinator dr. C.H. Krijnen
Docenten dr. C.H. Krijnen

Praktische informatie

Voor dit vak moet je zelf intekenen.

Voor dit vak kun je last-minute intekenen.

Werkvormen Werkcollege, Hoorcollege
Doelgroepen

Dit vak is ook toegankelijk als: