Strafrechtelijk ingrijpen vanuit juridisch en pedagogisch perspectief

2019-2020

Doel vak

De leerdoelen van het vak zijn:
1. Kennis van wet- en regelgeving ten aanzien van strafrechtelijk
ingrijpen. Studenten zijn op de hoogte van bestaande procedures,
betrokken actoren en organisaties, reacties en op te leggen straffen en
maatregelen, rechtspositionele aspecten voor minderjarigen en
jongvolwassen en eventueel hun ouders (strafrecht).
2. Kennis van antisociaal en crimineel gedrag van kinderen, jongeren en
jongvolwassen en inzicht in mogelijke verklaringen (ontwikkelings- en
levensloopcriminologie).
3. Kennis van ingrijpen met het oog op gedragsverandering bij
antisociaal en crimineel gedrag en inzicht in aspecten van ingrijpen die
samenhangen met de effectiviteit van dat ingrijpen (What Works).
4. Kennis van voor strafrechtelijk ingrijpen relevante instrumenten voor
diagnostiek en risico-inschatting.

Eindtermen: 1, 2, 5-7, 9-10, 12, 14-18, 21.
(Meer specifiek betrekking hebbende op het (inter)nationale
(jeugd)strafrecht, doch niet enkel op juridisch maar ook
sociaalwetenschappelijk vlak.)
Zie voor de eindtermen van de Bachelor Rechtsgeleerdheid het Onderwijs-
en Examenreglement Bachelor Rechtsgeleerdheid.

Inhoud vak

Het vak ‘Strafrechtelijk ingrijpen vanuit juridisch en pedagogisch
perspectief’ richt zich op de volgende thema’s:
1. Maatschappelijk reactie op antisociaal gedrag en criminaliteit van
minderjarigen en jongvolwassenen
2. Strafrechtelijk ingrijpen bij crimineel gedrag
3. Prevalentie, ontwikkeling en verklaring van (jeugd)criminaliteit
4. Stelsel van strafrechtelijke voorzieningen (politie, OM, rechtbank,
Halt, reclassering, JJI’s)
5. Effectiviteit van strafrechtelijke interventies
6. Betrokkenheid van ouders

Het vak biedt een korte, intensieve inleiding in omvang, achtergronden
en verklaringen van (jeugd)criminaliteit. Een prominente plaats is
ingeruimd voor de zogeheten ‘Ontwikkelings- en levensloop criminologie’
en neurobiologische aspecten van (jeugd)criminaliteit. Voorts wordt
kennis vergaard over wet- en regelgeving (Wetboek van Strafrecht,
Wetboek van Strafvordering, Beginselenwet justitiële Jeugdinrichtingen)
en het stelsel van voorzieningen bij de maatschappelijke
(strafrechtelijke) reactie op (jeugd)criminaliteit (inclusief preventie)
en de specifieke pedagogische invalshoek die het jeugdstrafrecht kent.
In lijn met recente theoretische en beleidsontwikkelingen wordt geen
leeftijdsgrens van 18 jaar aangehouden, maar die van ca. 23 jaar. De
cursus richt zich derhalve op kinderen (12-), jeugdigen (12-17) en
jongvolwassenen (18-22). Studenten krijgen daarnaast inzicht in de
aanloop naar strafrechtelijk ingrijpen (diagnostiek en
risico-inschatting) en in factoren en kenmerken die een rol spelen in de
effectiviteit van (strafrechtelijke) interventies. Zowel bij de
behandeling van criminaliteit als de wet- en regelgeving is er
bijzondere aandacht voor de rol en positie van ouders en het in de tijd
afnemende belang daarvan.

Het onderwijs binnen de Rechtenfaculteit is georiënteerd op Law in
Action, een benadering waarin de maatschappelijke betekenis van het
recht centraal staat. In dit vak ligt het accent op enerzijds het
(jeugd)strafrecht en anderzijds de beschrijving en verklaring van
jeugdcriminaliteit. In de praktijk van de (jeugd)strafrechtstoepassing
is sprake van een wisselwerking tussen juridische en sociale en
gedragswetenschappelijke perspectieven. Bij het beschrijven en verklaren
van jeugdcriminaliteit en het bestuderen van de effectiviteit van de
strafrechtstoepassing spelen sociale en gedragswetenschappelijke
inzichten een voorname rol. Het onderwijs vindt daarnaast plaats in
samenwerking met de praktijk, zo wordt er veel met gastdocenten gewerkt.

Onderwijsvorm

De cursus bestaat uit hoorcolleges (waaronder gastcolleges) en
werkgroepen. Tijdens hoorcolleges en werkgroepen komen zowel de
juridische als de gedragswetenschappelijke perspectieven aan bod.
Studenten leren gedragswetenschappelijke principes en verklaringen toe
te passen en tegelijkertijd de juridische context kennen die de
mogelijkheden en grenzen van strafrechtelijk ingrijpen bepaalt. Daar
hoort ook inzicht in de rechtspositie van jeugdigen en ouders bij en de
mogelijke dilemma’s die daarmee samenhangen. Juristen en
gedragswetenschappers uit de praktijk lichten de toepassing nader toe.

In werkgroepen komen casus aan de orde waarbij ‘geoefend’ wordt met
diagnostiek en risico-inschatting, maar ook met ontwikkeling van
effectieve(re) preventie- en interventieprogramma’s.

Bezoek aan een of meer instellingen gerelateerd aan het jeugdstrafrecht
moeten zorgen voor verder inzicht.

Toetsvorm

Schriftelijk tentamen.

Literatuur

Literatuur wordt via Canvas bekend gemaakt.

Doelgroep

Behalve voor reguliere studenten staat het vak ook open voor:
bijvakstudenten en contractanten.

Overige informatie

De vakken zijn zorgvuldig in een minor samengebracht en daarom wordt
studenten aangeraden om de gehele minor te volgen.

Afwijkende intekenprocedure

Maximaal 80 studenten kunnen deelnemen aan deze minor waarvan dit vak een onderdeel is. VOL = VOL

Algemene informatie

Vakcode R_SIvJPP
Studiepunten 6 EC
Periode P2
Vakniveau 300
Onderwijstaal Nederlands
Faculteit Faculteit der Rechtsgeleerdheid
Vakcoördinator A.C. Hildebrandt MSc
Examinator A.C. Hildebrandt MSc
Docenten dr. mr. M.D.S. Wijkman

Praktische informatie

Voor dit vak moet je zelf intekenen.

Werkvormen Hoorcollege, Werkgroep
Doelgroepen

Dit vak is ook toegankelijk als: