Wetenschapsfilosofie en geschiedenis voor Aardwetenschappen

2026-2027

Algemene informatie

Vakcode AB_1321
Studiepunten 6 EC
Periode P4
Vakniveau 300
Onderwijstaal Nederlands
Faculteit Faculteit der Bètawetenschappen
Vakcoördinator dr. E. Koster
Examinator dr. E. de Hoop
Docenten dr. E. de Hoop
dr. G.J. Somsen
dr. E. Koster
Onderdeel van opleiding(en)

Praktische informatie

Voor dit vak moet je zelf intekenen. De inteken- en afmeldtermijnen staan op VU.nl

Onderwijsvorm Werkgroep, Lezing, Hoorcollege

Doel vak

De leerdoelen van de cursus bestaan uit het opdoen van wetenschapshistorische en wetenschapsfilosofische kennis, het kunnen toepassen van deze kennis op het vakgebied aardwetenschappen en het kunnen reflecteren hierop. In de cursus maak je kennis met verschillende filosofische visies op de vraag naar de acceptatie van natuurwetenschappelijke theorieën. Daarnaast wordt kennis verworven over de historische ontwikkeling in het denken over de aarde en wordt inzicht verkregen in de wijze waarop andere dan wetenschappelijke factoren hierop invloed uitoefenen. Het hoofddoel van de cursus is dat je een onderbouwde en genuanceerde visie kunt geven over de waarde van de kennis die je in je studie aangeboden krijgt, over de status van wetenschap in onze samenleving, en over je toekomstige verantwoordelijkheid in de beroepspraktijk. Een nevendoel van de cursus is dat je vaardigheden ontwikkelt op het gebied van (onderzoeks)ethiek en kritische discussie.

Concrete leerdoelen:

  • De student kan verschillende filosofische visies op wetenschap en wetenschappelijke kennisvorming identificeren.
  • De student heeft inzicht in het historische, sociale en culturele karakter van wetenschappelijke kennisvorming.
  • De student is in staat om wetenschapshistorische, -filosofische en (onderzoeks)ethische aspecten te onderscheiden in actuele debatten binnen de natuurwetenschappen.
  • De student kan de eigen opvattingen over recente discussies in de natuurwetenschappen helder en onderbouwd onder woorden brengen.

Inhoud vak

De colleges beginnen steeds met een concreet voorbeeld of dilemma van onderzoek in de aardwetenschappen of, algemener, de natuurwetenschappen. Denk bv. aan theorieën over de vorming van de aardkorst, de evolutie van het leven op aarde, verschuivende continenten en plaattektoniek, en diepzee mijnbouw. In deze voorbeelden of dilemma's spelen steeds bepaalde visies op wetenschap een rol en/of ethische problemen die te maken hebben met de praktijk van wetenschappelijk onderzoek. Op basis van deze voorbeelden of dilemma's worden moderne opvattingen behandeld met betrekking tot aard en methode van de natuurwetenschappen; hun historische ontwikkeling; hun relatie met de praktijk; en de normatieve en ethische aspecten van wetenschapsbeoefening. Studenten passen in de opdrachten deze kennis steeds toe op eigen gekozen voorbeelden uit de aardwetenschappen.

Aanvullende informatie onderwijsvormen

De cursus is opgezet rond concrete voorbeelden uit de aardwetenschappen en dilemma’s waar je in je latere beroepspraktijk mee te maken kunt krijgen. Een professionele benadering hiervan doet een beroep op je vermogen tot academische oordeelsvorming. De cursus omvat interactieve hoorcolleges. In de hoorcolleges wordt een inleiding gegeven op de te bestuderen literatuur, wordt de literatuur bediscussieerd aan de hand van opdrachten en hulp geboden bij het voorbereiden van het tentamen . Contacturen: 28 uur. 140 uur zelfstudie.

Toetsvorm

Het eindcijfer (pass/ fail) is gebaseerd op een schriftelijk tentamen dat bestaat uit open en gesloten vragen.

Vereiste voorkennis

Geen

Literatuur

De te gebruiken literatuur wordt voor aanvang van de cursus via Canvas bekend gemaakt.

Aanvullende informatie doelgroep

Derdejaars studenten BSc Aardwetenschappen