Science Journalism and Exhibition Design

Doel vak

Na afronding van de cursus is de student in staat om:

1. Ontwikkelingen binnen de wetenschapsjournalistiek en -museologie kritisch te analyseren en evalueren in relatie tot de veranderende relatie tussen wetenschap en maatschappij, digitalisering, publieke betrokkenheid en de communicatie van complexe maatschappelijke problemen.
2. Een (populair-) journalistiek achtergrondartikel over een wetenschappelijk of maatschappelijk onderwerp te onderzoeken en schrijven, dat geloofwaardig, toegankelijk, aantrekkelijk, nieuwswaardig en maatschappelijk relevant is voor een breder publiek.
3. In samenwerking een immersief tentoonstellingsconcept te ontwikkelen en vorm te geven, zoals een installatie, object, soundscape of een ruimtelijke interventie, dat reflectie en dialoog over een complex maatschappelijk probleem stimuleert.
4. Reflectieve wetenschapscommunicatie in de praktijk te brengen door middel van moderatie- en dialoogvaardigheden, gericht op het verkrijgen van een dieper inzicht in de manier waarop burgers via de door jou ontwikkelde communicatieproducten betekenis geven aan wetenschap.
5. Samen te werken in een interdisciplinair team door verschillende disciplinaire perspectieven, vormen van kennis en expertise, stakeholderperspectieven, publieksbetrokkenheid, maatschappelijke en politieke dimensies en vaktheorie te integreren in de ontwikkeling van wetenschapscommunicatie producten.
   

Inhoud vak

Waarom vertrouwen sommige mensen wetenschappelijke expertise en gaan zij graag naar een wetenschapsmuseum, terwijl anderen wetenschap juist afwijzen? Hoe beïnvloeden tentoonstellingen, podcasts, museuminstallaties of journalistieke verhalen de manier waarop we urgente maatschappelijke uitdagingen zoals klimaatverandering, artificiële intelligentie, pandemieën of ongelijkheid begrijpen? En hoe kunnen wetenschapscommunicatoren ervaringen creëren die publiek niet alleen “informeren”, maar mensen daadwerkelijk uitnodigen om te reflecteren, betrokken te raken en in dialoog te gaan over complexe maatschappelijke vraagstukken?

In een wereld die steeds sterker wordt gekenmerkt door een overvloed aan (mis)informatie, polarisatie en onzekerheid, is het vermogen om wetenschap op creatieve, kritische en maatschappelijk betekenisvolle manieren te communiceren belangrijker dan ooit. Deze cursus combineert perspectieven uit de wetenschapsjournalistiek en -museologie om te onderzoeken hoe wetenschap vertaald kan worden naar publieke verhalen, ervaringen en gesprekken in uiteenlopende media en publieke ruimtes.

In deze cursus leer je hoe verschillende communicatievormen (variërend van journalistieke achtergrondartikelen tot immersieve installaties) beïnvloeden hoe mensen wetenschap en samenleving interpreteren en er betekenis aan geven. Daarbij is er specifieke aandacht voor zogenoemde “wicked problems”: complexe maatschappelijke uitdagingen die worden gekenmerkt door onzekerheid, conflicterende waarden en meerdere stakeholders met uiteenlopende perspectieven en gewenste oplossingen. Het communiceren over dergelijke vraagstukken vraagt om meer dan alleen het overbrengen van wetenschappelijke feiten: het betekent ook het creëren van ruimtes waarin publiek kan omgaan met ambiguïteit, emoties, ethische dilemma’s en botsende perspectieven op (omstreden) wetenschap.

De cursus combineert theoretische perspectieven uit de wetenschapscommunicatie, mediastudies, journalistiek, museologie en tentoonstellingsontwerp met creatieve praktijkervaring. Studenten onderzoeken hoe medialogica, storytelling, framing, beeldvorming en veranderingen in het media- en museumlandschap (zoals digitalisering) de publieke betrokkenheid bij wetenschap en maatschappelijke vraagstukken beïnvloeden. Tegelijkertijd leren studenten over museumcommunicatie, bezoekerservaringen, immersieve storytelling, ruimtelijk ontwerp en participatieve tentoonstellingspraktijken, om te begrijpen hoe tentoonstellingen dialoog en reflectie kunnen stimuleren. Deze inzichten worden vervolgens toegepast in het schrijven van een journalistiek achtergrondartikel en het ontwikkelen van een (immersief) tentoonstellingsontwerp.

De cursus omvat diverse interactieve workshops verzorgd door professionals uit de wetenschapsjournalistiek en museologie. Studenten doen praktische ervaring op met storytellingtechnieken, interviewen, schrijven, visuele en ruimtelijke communicatie, tentoonstellingsontwikkeling en moderatievaardigheden. Daarmee biedt de cursus een uitstekende mogelijkheid voor studenten die een professioneel portfolio willen opbouwen binnen wetenschapscommunicatie, journalistiek, museumpraktijk of creatieve publieke betrokkenheid.

Aanvullende informatie onderwijsvormen

• (Interactieve) hoorcolleges: theorieën en actuele ontwikkelingen binnen de wetenschapsjournalistiek en science museology.
• Vaardigheidsworkshops: populairwetenschappelijk schrijven, tentoonstellingsontwerp, storytelling en moderatievaardigheden.
• Werkgroepen: toepassen van theorie en aangeleerde vaardigheden in kleinschalige sessies gericht op de individuele en groepsopdrachten.
• “Journal club”-sessies: gezamenlijk bespreken en kritisch analyseren van wetenschappelijke literatuur.
• Zelfstudie: werken aan individuele en groepsopdrachten, inclusief onderzoeks-, schrijf- en ontwerpactiviteiten.
• Reflectieve praktijk: op reflexieve wijze ontwerp- en communicatiekeuzes documenteren en evalueren.
  

Toetsvorm

Achtergrondartikel (50%) – Individuele opdracht

(Product: 40%; Reflectie en verantwoording van ontwerpkeuzes: 10%)

In deze opdracht onderzoek en schrijf je individueel een journalistiek achtergrondartikel over een wetenschappelijk of maatschappelijk onderwerp naar keuze. Je leert complexe vraagstukken onderzoeken, stakeholderperspectieven analyseren, interviews afnemen en wetenschappelijke informatie vertalen naar nieuwswaardige, toegankelijke en aansprekende verhalen voor een breder publiek.

Daarnaast reflecteer je op je schrijfproces en eindproduct in een reflectieve praktijkopdracht. Hierin verantwoord je jouw ontwerp- en communicatiekeuzes en onderzoek je hoe jouw achtergrondartikel invloed heeft op de manier waarop publiek betekenis geeft aan wetenschap in de context van wicked problems.

Tentoonstellingsontwerp (50%) – Groepsopdracht

(Product: 40%; Reflectie en verantwoording van ontwerpkeuzes: 10%)

Voortbouwend op de individuele achtergrondartikelen werk je vervolgens in groepsverband aan het identificeren van overkoepelende verbindingen tussen jullie onderwerpen, die gezamenlijk een wicked problem zichtbaar maken. Samen synthetiseren jullie individuele inzichten tot een bredere maatschappelijke narratief die de complexiteit, verwevenheid en verschillende perspectieven rondom het vraagstuk centraal stelt.

Op basis van deze gezamenlijke verkenning ontwerpen jullie een immersief tentoonstellingsobject of -ervaring die dialoog, reflectie en publieke betrokkenheid stimuleert. Afhankelijk van het gekozen concept kan dit bijvoorbeeld bestaan uit een interactieve installatie, object, soundscape, ruimtelijke interventie of andere ervaringsgerichte vorm van wetenschapscommunicatie. Ook binnen deze opdracht reflecteren jullie op het ontwerp- en samenwerkingsproces, waarbij jullie ontwerpkeuzes kritisch onderbouwen in relatie tot publiek, maatschappelijke context, stakeholderperspectieven en de theorieën uit de cursus.

Vereiste voorkennis

De cursus staat open voor alle Masterstudenten met een bèta-bachelordiploma. Daarnaast kan de cursus als keuzevak gevolgd worden door studenten van andere faculteiten die geïnteresseerd zijn in wetenschapscommunicatie of -journalistiek, museologie of publieke betrokkenheid bij wetenschap. Studenten van buiten de Faculteit der Bètawetenschappen of van andere universiteiten dienen vóór inschrijving contact op te nemen met de cursuscoördinator voor formele toestemming.

Literatuur

Wordt uiterlijk 1 maand voor de start van de cursus op canvas geplaatst.

Aanvullende informatie doelgroep

De cursus maakt deel uit van het Science, Society and Communication (SSC) Studypath, waarin interdisciplinaire keuzevakken worden aangeboden op het snijvlak van wetenschap, communicatie en samenleving.

Vanwege het inter- en transdisciplinaire karakter en de creatieve, praktijkgerichte opdrachten nodigt de cursus studenten uit om buiten hun comfortzone te treden. Zo interview je experts, vertaal je complexe wetenschappelijke kennis naar toegankelijke publieke verhalen, voer je (informeel) gebruikersonderzoek uit en experimenteer je met immersieve tentoonstellingsvormen. Dit kan zowel uitdagend als verrijkend zijn, maar het vraagt bovenal om nieuwsgierigheid naar verschillende perspectieven, openheid, samenwerkingsvaardigheden en de bereidheid om zowel onbekende communicatievormen als de grenzen van je eigen disciplinaire perspectief te verkennen.

Overige informatie

De cursus wordt in het Engels aangeboden. Om studenten de mogelijkheid te geven een portfolio op te bouwen binnen de wetenschapscommunicatie, bestaat de optie om de individuele schrijfopdracht in het Nederlands in te leveren.

Voor meer informatie: t.f.l.roedema@vu.nl.

Afwijkende intekenprocedure

De cursus wordt in het Engels aangeboden. Om studenten de mogelijkheid te geven een portfolio op te bouwen binnen de wetenschapscommunicatie, bestaat de optie om de individuele schrijfopdracht in het Nederlands in te leveren.

Voor meer informatie: t.f.l.roedema@vu.nl.

Aanbevolen voorkennis

F., de Bakker, L., Dijkstra, A.M., and Jensen, E.A. (2020). Science communication, an introduction. World Scientific. Chapters 1, 2, 3, 4, 5 & 6. Hardcopy ISBN 978-981-120-987-1.