Klinische Lessen

2026-2027

Algemene informatie

Vakcode P_BKLINLES
Studiepunten 6 EC
Periode P1
Vakniveau 300
Onderwijstaal Nederlands
Faculteit Fac. der Gedrags- en Bewegingswetensch.
Vakcoördinator dr. I.L.J. Jansen
Examinator dr. I.L.J. Jansen
Docenten dr. S.A.M. Sikkes
dr. I.L.J. Jansen
dr. M.V. Milders
dr. A.M. Kaag
dr. D.J. Zevalkink
prof. dr. A.M. Kleiboer
E.Q.J. de Geus MSc
dr. M.B.J. Toffolo
Onderdeel van opleiding(en)

Praktische informatie

Voor dit vak moet je zelf intekenen. De inteken- en afmeldtermijnen staan op VU.nl

Voor dit vak geldt een maximum aantal deelnemers van 400.

Onderwijsvorm Hoorcollege

Doel vak

Dit vak heeft als doel om je te laten oefenen met het ontwikkelen van een klinische blik op de problematiek binnen verschillende domeinen van de klinische, neuro- en ontwikkelingspsychologie (van jong tot oud, van aangeboren tot niet aangeboren en van psychologie tot neurologie). De combinatie van deze drie vakgebieden biedt je de kans om bij jezelf na te gaan waar je persoonlijke interesses liggen. In de colleges krijg je eerst theoretische kennis aangeboden, die naast de symptomen dieper ingaat op de mechanismen achter de problematiek. Vervolgens ga je in gesprek met ervaringsdeskundigen, oefen je gespreksvaardigheden het stellen van een diagnose.

Leerdoelen cursus:

1. De student heeft kennis van opgedaan over een aantal belangrijke psychiatrische en neuropsychologische beelden, en kan de belangrijkste feiten betreffende symptomen, diagnostiek, oorzaken, ontstaansmechanismen en soms ook behandeling opnoemen.

2. De student kan de meest gangbare psychische behandelmethoden en hun werkingsmechanismen voor de behandelde stoornissen benoemen.

3. De student kan de geleerde kennis toepassen op casusbeschrijvingen, en een drietal hypothesen formuleren op basis van de DSM (differentiaaldiagnostiek).

4. De student kan kennis over de ontstaansmechanismen van een stoornis toepassen op een casus, redenerend vanuit het bio-psycho-sociaal model.

5. De student kan door een kritische vergelijking te maken tussen theorie en praktijk, voor elke stoornis minimaal één discrepantie benoemen in symptoompresentatie tussen theorie en praktijk.

6. De student kan relevante vragen bedenken en die tijdens een intake aan een patiënt/cliënt stellen om hypothesen te toetsen.

Aanvullend op de leerdoelen zul je door de gesprekken met de ervaringsdeskundigen inzicht krijgen in de ervaringen van de patiënt (en naasten), betreffende diagnostiek, behandeling en de invloed van de stoornis op het leven, en heb je een indruk van omgangsnormen met patiënten. Dit wordt niet getoetst, maar is een waardevolle ervaring.

Inhoud vak

Gedurende veertien colleges zullen klinische lessen worden gegeven over de belangrijkste (neuro)psychiatrische stoornissen die voorkomen over de gehele levensloop: van de kindertijd/adolescentie tot volwassenheid en de ouderdom. Elk college bestaat uit een theoretisch deel en een praktisch deel. In het theoretische deel bespreekt de docent de etiologie, onderliggende mechanismen en de diagnostiek en belicht eventueel heel kort de behandeling van een stoornis. Daarna volgt er een korte introductie van de casuïstiek. In het praktische gedeelte van het college staat de casuïstiek centraal. Afhankelijk van de leeftijd en problematiek van de casus heeft dit de vorm van een bezoek van een patiënt (ervaringsdeskundige), of de vorm van casusmateriaal via filmbeelden en/of het bespreken van intakegegevens met een behandelaar. In het praktische deel zal de docent samen met de studenten een anamnese (interview) verzorgen en waar mogelijk aanvullende diagnostiek uitvragen aan patiënt of behandelaar. Diagnostisch kijken en vragen staat centraal. De collegereeks begint met stoornissen in de kindertijd/adolescentie, vervolgens stoornissen in de volwassenheid en eindigt met neuropsychologische stoornissen. Tijdens het eerste en laatste college zal een actrice een casus spelen, die de studenten zullen ontrafelen om tot een diagnose te komen.

Aanvullende informatie onderwijsvormen

Hoorcolleges (14), waarbij in de tweede helft van ieder college actieve participatie van de studenten wordt verwacht.

Toetsvorm

Tentamen (combinatie meerkeuzevragen en open (casus) vragen)

Vereiste voorkennis

Geen voorwaarden. Studenten pedagogische en bewegingswetenschappen zullen de basiskennis van de DSM vooraf of tijdens de cursus moeten bijspijkeren, dit is bij psychologie reeds behandeld.

Literatuur

Twee/drie recente artikelen of hoofdstukken per college die via Canvas bekend gemaakt worden.

Eerder aangeschafte boeken komen goed van pas als achtergrondinformatie voor de verschillende colleges. De corresponderende hoofdstukken worden bekend verondersteld, of moeten (weer) geleerd worden. Het gaat om de volgende boeken:

  • Abnormal Psychology van Nolen-Hoeksema (8e – 9e editie) ISBN: 9781265919917
  • Disorders of Childhood van Parritz & Troy (2e of 3e editie) ISBN: 9780357796559
  • Human Neuropsychology van Kolb en Whishaw (7e of 8e editie) ISBN: 9781319383503

Toelichting Canvas

Via Canvas zal de studiehandleiding bekend worden gemaakt, en de informatie over de literatuur en de colleges worden verstrekt.

Aanbevolen voorkennis

Geen voorwaarden, maar het vak bouwt voort op de vakken Ontwikkelingspsychologie en Psychopathologie, Psychologische gespreksvoering en Neuropsychologie.