Vrijzinnige Theologie

2026-2027

Algemene informatie

Vakcode G_DSVRIJ
Studiepunten 6 EC
Periode P6
Vakniveau 400
Onderwijstaal Nederlands
Faculteit Fac. der Sociale en Geesteswetenschappen
Vakcoördinator dr. M.M. van Hoogstraten
Examinator dr. M.M. van Hoogstraten
Docenten prof. dr. C.H. Doude van Troostwijk
dr. M.M. van Hoogstraten
Onderdeel van opleiding(en)

Praktische informatie

Voor dit vak moet je zelf intekenen. De inteken- en afmeldtermijnen staan op VU.nl

Onderwijsvorm Werkcollege

Doelgroepen

Dit vak is ook toegankelijk als:

Doel vak

De student is in staat

  • om vrijzinnige theologie als een vorm van inventief geloofsdenken en kritische zelfverantwoording te beoefenen.
  • om identiteitsbepalende thema’s van de vrijzinnige, reflexief-religieuze traditie te herkennen, te ontvouwen en te analyseren.
  • om, op grond van actuele filosofisch-theologische literatuur, de dialectiek tussen individu en gemeenschap als een voor de vrijzinnige traditie constitutieve spanning onder woorden te brengen en te interpreteren.
  • om de belangrijkste concepten uit de hermeneutisch-fenomenologische, post-theïstische godsdienstwijsbegeerte te gebruiken en te evalueren.
  • om bevindingen omtrent het vrijzinnig gedachtegoed op heldere en beargumenteerde wijze te formuleren en te communiceren.

Inhoud vak

Vrijzinnig geloven is “niet-dogmatisch,” maar wat is het wel? Volgens ons is vrijzinnig geloven een vorm van “reflexieve” religie. Pendelend tussen soms heterogene religieuze tradities en spirituele bronnen, stelt het zich een haast onmogelijke opgave, die je de interpretatie-paradox zou kunnen noemen. Enerzijds tracht reflexief geloven recht te doen aan de teksten, gebruiken, symbolen die van elders en van ooit zijn overgeleverd. Anderzijds probeert het zich dergelijke spirituele “resources” zo toe te eigenen, dat ze hun voortgaande relevantie en zeggingskracht behouden.

In deze jaarlijkse collegereeks onderzoeken we, telkens vanuit een iets andere thematische richting, vrijzinnige theologie als ars credendi, dat wil zeggen: als een “inventieve” of doe-het-zelf-theologie met wortels niet alleen in de liberale en doperse theologie maar ook in de retorica en het humanisme.

In een nevenschikkend samenspel met (vooral continentale) wijsbegeerte zoeken we vindplaatsen (in de retorica: inventio) voor een vrij maar affirmatief belijden. De precieze focus van de cursussen is elk jaar vooraf op www.vrijzinnigetheologie.com te vinden.

Dit vak staat ook open voor geïnteresseerden van buiten de VU. Om dit te faciliteren wordt het eventueel afwijkend geroosterd.

Aanvullende informatie onderwijsvormen

Mengvorm hoor- en werkcollege.

Toetsvorm

Afsluitend paper.

Literatuur

Een literatuurlijst wordt jaarlijks aangepast. Zie website: www.vrijzinnigetheologie.com

Aanvullende informatie doelgroep

Dit vak is onderdeel van de driejarige predikantsmaster van het Doopsgezind seminarium en de Open Colleges van de wisselleerstoel Vrijzinnige Theologie.