Education Minor Didactics 2

2026-2027

General Information

Course Code O_EMDID2
Credits 9 EC
Period P2+3
Course Level 400
Language of Tuition Dutch
Faculty Faculty of Behavioural and Movement Sc.
Course Coordinator C.L. Geraedts
Examiner C.L. Geraedts
Teaching Staff C.L. Geraedts
prof. dr. M. Meeter
dr. I. Pauw
prof. dr. ir. F.F.J. Hermans
drs. H.R. Goudsmit
dr. O.P.M. van Buuren
drs. R. Cornelisse MSc
drs. A.J.C. Monquil
dr. S. Donszelmann
drs. L.J. van Well-van Grootheest
dr. H.B. Westbroek
dr. C.D.P. van Oeveren
dr. S.M. Calor
D.S. Hoefakker-Laanstra
drs. E.D. van Noort
drs. M.M. Bout
N. el Abdellaoui MSc
drs. Y.G. Meindersma
M. Beukering
drs. J.K.W. Riksen
dr. B. de Vries

Practical Information

You need to register for this course yourself. The (de)registration deadlines can be found on VU.nl

The maximum number of students for this course is 100.

Teaching Methods Study Group, Lecture

Target audiences

This course is also available as:

This course is offered in Dutch. Some of the descriptions may therefore only be available in Dutch.

Course Objective

Na afloop van dit vak beschikt de student over de basale pedagogische, algemeen-didactische en vakdidactische kennis en vaardigheden die nodig zijn voor het zelfstandig ontwerpen en uitvoeren van (korte) lessenreeksen.

Course Content

De cursus Didactiek 2 is onderdeel van de tweede fase (fase II) van de Universitaire Lerarenopleidingen (ULO) van de VU Lerarenacademie waarin didactiek en praktijk samenkomen. Het vak loopt dan ook parallel aan de cursus Praktijk 2 (stage). Tijdens Didactiek 2 worden de onderdelen peergroup (PG), algemene didactiek en pedagogiek (AD) en vakdidactiek (VD) in samenhang aangeboden. Hierbij wordt nadrukkelijk aangesloten bij de ontwikkelingsfase waarin de leraar-in-opleiding (lio) zich bevindt.

Didactiek 2 is geordend rondom een aantal voor het beroep van leraar fundamentele kernpraktijken. Bij Didactiek 2 staan de volgende kernpraktijken centraal: (1) Zien wie er in je klas zit, (2) Leerprocessen bevorderen, (3) Leerprocessen zichtbaar maken, (4) Leiding geven, (5) Een veilig leerklimaat creëren, en (6) Leerprocessen toetsen. Ten opzichte van de cursus Didactiek 1 wordt de focus verlegd van de (individuele) les naar het leerproces van de leerling. De reikwijdte van het didactisch denken en handelen wordt daarmee ook groter: er wordt een begin gemaakt met het ontwerpen en uitvoeren van reeksen van lessen.

Het fysieke onderwijs van Didactiek 2 concentreert zich op de maandag (de instituutsdag). De dag begint met een peergroupsessie (PG) waarin lio’s werken aan professionele vaardigheden (reflecteren op het eigen leerproces, kritisch onderbouwen van de eigen praktijk, etc.). Vervolgens komen bij AD in periode 2 genoemde kernpraktijken expliciet aan de orde. In de middag komen bij VD verschillende belangrijke onderwerpen en werkwijzen aan bod die bij het leren van het eigen schoolvak van belang zijn. Tijdens deze sessies wordt zo veel mogelijk aangesloten bij de kernpraktijken. Alle inhoudscomponenten uit deze cursus worden tijdens de bijeenkomsten en in de verwerking verbonden met de lespraktijk van de lio. De lio en de werkplekbegeleider krijgen ook suggesties voor (observatie)opdrachten die kunnen bijdragen aan de ontwikkeling van de competenties die bij deze kernpraktijken horen. In periode 3 staan, na de peergroupsessies in de ochtend, een aantal grote onderwijsthema’s centraal.

Het onderdeel AD in de cursus Didactiek 2 is vormgegeven volgens het principe van blended learning. Tijdens het onderwijs op de maandag wordt voortgebouwd op een zelfstudiemodule die lio’s ter voorbereiding online hebben doorlopen, en waarin één kernpraktijk centraal staat. Daarnaast is er nadrukkelijk ruimte voor differentiatie: alle ruim 20 kernpraktijken die samen de leerlijn AD in de gehele eerstegraads opleiding vormen, zijn in de vorm van deze zelfstudiemodules voor lio’s toegankelijk. Op deze manier kunnen lio’s gemakkelijk teruggrijpen naar een kernpraktijk die al eerder aan bod kwam, of vooruitwerken als de eigen lespraktijk daarom vraagt.

De colleges en workshops AD en PG worden verzorgd door een vast team van docenten (algemeen didactici, pedagogen, vakdidactici). Lio’s volgen deze onderdelen met peers van verschillende schoolvakken. Het werkcollege VD in de middag is onder begeleiding van de eigen vakdidacticus. Deze werkcolleges worden samen met lio’s van hetzelfde (school)vak gevolgd.

Bij alle colleges wordt een actieve houding van de student gevraagd, zowel tijdens de bijeenkomsten als daarbuiten. Regelmatig worden verwerkingsopdrachten gegeven, waar individueel of in groepsverband aan wordt gewerkt. Deze opdrachten worden formatief geëvalueerd, onder andere door middel van (peer)feedback.

Additional Information Teaching Methods

Hoorcolleges, werkcolleges en zelfstudiemodules

Method of Assessment

Didactiek 2 wordt afgesloten met een tentamen, waarin o.a. aan de hand van kenmerkende praktijkcasussen getoetst wordt of de student de aangeboden algemeen didactische en vakdidactische theorie beheerst.

Daarnaast moet een aantal praktische opdrachten worden vervuld bij Peergroup 1 om het vak te halen.

Literature

De volgende twee boeken zijn verplicht voor het onderdeel algemene didactiek:

  • Blakemore, S. (2019). Inventing ourselves. The secret life of the teenage brain. London: Transworld Publishers Ltd.
  • van Ast, M., de Loor, O. & Spijkerboer, L. (2024). Effectief leren. De docent als regisseur. Groningen: Noordhoff Uitgevers, B.V.

Schaf deze boeken aan vóór de start van de opleiding. Twee opmerkingen daarbij: de huidige, 6e editie van Effectief leren is het meest actueel en uitgebreid. Maar de twee eerdere edities (de 5e uit 2020; en de 4e uit 2016, toen nog met Ebbens & Ettekoven als hoofdauteurs) zijn nog redelijk goed bruikbaar. Ten tweede, het boek Inventing ourselves is ook in het Nederlands vertaald. Als je dat prettiger vindt mag je gebruik maken van de vertaalde editie.

Daarnaast zijn wij enthousiast over de volgende boeken (maar deze zijn dus niet verplicht):

  • Horeweg, A. (2024). Gedragsproblemen in de klas. Basiswerk voor preventief werken met jongeren. Amsterdam: Lannoo Campus.
  • Kirschner, P.A., & Hendrick, C. (2020). How learning happens: Seminal works in educational psychology and what they mean in practice. London: Routledge. https://doi.org/10.4324/9780429061523Links to an external site.
  • Onstenk, J. (2023). Geïntegreerd pedagogisch handelen in voortgezet onderwijs en beroepsonderwijs. Bussum: Coutinho.
  • Teitler, P. & Teitler, R. (2022). Lessen in orde. Handboek voor de onderwijspraktijk. Bussum: Coutinho.

Behalve van bovenstaande handboeken wordt veelvuldig gebruik gemaakt van wetenschappelijke literatuur. De desbetreffende artikelen worden tijdens de cursus ter beschikking gesteld via Canvas. De literatuur die bij VD gebruikt wordt is afhankelijk van het schoolvak waarvoor wordt opgeleid.

Additional Information Target Audience

Deze cursus is onderdeel van de educatieve minor, de educatieve module, de (eenjarige) Master LVHO en de (tweejarige) Master Educatie

Additional Information

Voorwaardelijk voor afronding van Didactiek 2: een voldoende beoordeling van Didactiek 1.